39 მღვდელმთავარი, სამი კანდიდატი და ორი ათასამდე დელეგატი. თუ მხოლოდ ციფრებით ვიმსჯელებთ, საქართველოს ეკლესიის 142-ე პატრიარქის არჩევის პროცესი მკაფიოდ გაწერილი პროცედურაა. სულ მალე წმინდა სინოდი შეიკრიბება და ფარული კენჭისყრით სამ რჩეულს გამოავლენს. წესები ნათელია: გამარჯვებული ის გახდება, ვინც პირველივე მცდელობაზე სინოდის წევრთა ხმების ნახევარზე მეტს მოიპოვებს. თუ ასე არ მოხდა, არჩევანი ორ საუკეთესო კანდიდატს შორის გაკეთდება.
თუმცა, თუ მოვლენებს უფრო ფართო ჭრილში დავინახავთ, ის, რაც ახლა სამების ტაძრის კედლებში უნდა გადაწყდეს, ბევრად მეტია, ვიდრე უბრალოდ შიდა ადმინისტრაციული ცვლილება. ეს ჩვენი ინსტიტუციური დამოუკიდებლობის უმნიშვნელოვანესი გამოცდაა.
რატომ უნდა მივაქციოთ ამ პროცესს ასეთი ყურადღება?
გავიხსენოთ ისტორია. როდესაც ილია მეორე ნახევარი საუკუნის წინ სვეტიცხოველში აღსაყდრდა, მისი ერთ-ერთი უმთავრესი მემკვიდრეობა ეკლესიის ავტოკეფალიის — სრული დამოუკიდებლობის — დოკუმენტური აღიარება და განმტკიცება იყო. ეს არ არის მხოლოდ რელიგიური ტერმინი. ეროვნული ინსტიტუტების დამოუკიდებლობა ყოველთვის იყო ის მთავარი ფარი, რომელიც ქვეყანას გარე მანიპულაციებისგან იცავდა. ისტორიული გამოცდილება გვასწავლის, რომ როდესაც ექსპანსიონისტურ მეზობლებს ჩვენი ქვეყნის დამორჩილება სურდათ, პირველ დარტყმას სწორედ დამოუკიდებელ ინსტიტუტებზე — იქნება ეს სახელმწიფო თუ ეკლესია — ახორციელებდნენ.
დღეს, ახალი გამოწვევების ფონზე, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, რომ ეს არჩევანი მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეების, ერის შიდა გადაწყვეტილების საგანი იყოს. ნებისმიერი გარე ჩარევის მცდელობა, რასაც ხშირად ვხედავთ ჩვენს რეგიონში, მიზნად ისახავს არა მხოლოდ ცალკეული ინსტიტუტის, არამედ ზოგადად ეროვნული სუვერენიტეტის დასუსტებას.
მომდევნო დღეებში ჩვენ თვალს მივადევნებთ ამ ისტორიულ პროცესს. თუმცა მთავარი სურათი უკვე ნათელია: ჭეშმარიტი სუვერენიტეტი მხოლოდ კონსტიტუციაში ჩაწერილ სიტყვებში არ გამოიხატება. ის ვლინდება ერის უნარში, მართოს საკუთარი ინსტიტუტები და მიიღოს დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებები ყოველგვარი გარე კარნახის გარეშე. ძლიერი და დამოუკიდებელი ინსტიტუტები სუვერენული სახელმწიფოს ხერხემალია და სწორედ ამ სიმტკიცეზე დგას ქვეყნის მომავალი.