მიმდინარე კვირის ორი, ერთი შეხედვით განსხვავებული მოვლენა რუსეთის რეალურ შესაძლებლობებზე ერთსა და იმავე ისტორიას გვიყვება. ერთ მხარეს ევროკავშირის ახალი, მკაცრი ფინანსური შეზღუდვებია, მეორე მხარეს კი — უკრაინის საზღვრიდან 1800 კილომეტრის დაშორებით, რუსეთის სიღრმეში აფეთქებული სტრატეგიული ობიექტები. ეს ყველაფერი ერთი დიდი სურათის ნაწილია.
ეკონომიკური იზოლაცია
რუსეთი წლების განმავლობაში საკუთარ თავს გლობალურ ეკონომიკურ მოთამაშედ წარმოაჩენდა, თუმცა რეალობა ბევრად პროზაულია: მისი მოდელი თითქმის მთლიანად ენერგომატარებლების ექსპორტზე დგას. ახალი, რიგით მე-20 სანქციების პაკეტი, რომელიც უკრაინისთვის განკუთვნილ 90-მილიარდიან დახმარებასთან ერთად დამტკიცდა, სწორედ ამ სისტემის იზოლაციას ისახავს მიზნად.
როდესაც ეკონომიკურად ძლიერი ხარ, ნავთობის გასაყიდად ფარული სქემები არ გჭირდება. დღეს კი რუსეთის ე.წ. „ჩრდილოვანი ფლოტის“ 632 ტანკერს, რომლებიც ნავთობის მალულად ტრანსპორტირებას ცდილობდნენ, ევროპულ პორტებში შესვლა აეკრძალათ. საქმე იქამდეც მივიდა, რომ მოსკოვი ფინანსური ოპერაციებისთვის კრიპტოვალუტასა და აზიურ ბანკებს ეპოტინება, თუმცა ახალი შეზღუდვები ამ „უკანა კარებსაც“ ხურავს. იზღუდება წვდომა იმ ტექნოლოგიებსა და აღჭურვილობაზე, რაც სამრეწველო სექტორისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.
დაუცველი საჰაერო სივრცე
ახლა კი მეორე, უფრო თვალსაჩინო ფაქტორს შევხედოთ. ეკონომიკური წნეხის პარალელურად, რუსეთის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა ფიზიკურადაც დაუცველი აღმოჩნდა. ორსკისა და პერმის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმა მხოლოდ ლოკალური მასშტაბის პრობლემა არ არის.
წარმოიდგინეთ: საზღვრიდან 1500-1800 კილომეტრის რადიუსში, დრონები დაუბრკოლებლად კვეთენ რუსეთის საჰაერო სივრცეს და აფეთქებენ ქარხანას, რომელიც წელიწადში 6 მილიონ ტონა ნავთობს ამუშავებს. სამხედრო სისტემა, რომელიც წლების განმავლობაში საკუთარ უძლეველობაზე საუბრობდა, საკუთარ სტრატეგიულ და ეკონომიკურ არტერიებსაც კი ვერ იცავს.
რა იქნება შემდეგი?
ეს ორი მოვლენა ერთად აჩვენებს მარტივ ჭეშმარიტებას: მითი „უძლეველი სახელმწიფოს“ შესახებ თვალსა და ხელს შუა იშლება. ერთი მხრივ, ფინანსური წნეხი შემოსავლების მთავარ წყაროს ანგრევს, მეორე მხრივ კი — სამხედრო სისტემის სისუსტე ამ ობიექტებს ფიზიკურად დაუცველს ტოვებს.
მოსკოვი შეეცდება გამოსავალი მესამე ქვეყნების დახმარებით იპოვოს, მაგრამ როგორც პარტნიორი ქვეყნების ბანკების დასანქცირებამ აჩვენა, სხვისი ომის დაფინანსებაში მონაწილეობა სულ უფრო მაღალი რისკის შემცველი ხდება. ლოგიკური დასკვნა მარტივია: ნებისმიერი სახელმწიფოსთვის საკუთარი ეკონომიკური მომავლის გადაბმა იმ ქვეყანაზე, რომელიც ვერც ფინანსურ სტაბილურობას ინარჩუნებს და ვერც საკუთარ ინფრასტრუქტურას იცავს, უბრალოდ წამგებიანია. არჩევანი დამოუკიდებელ ქვეყნებზეა — განვითარდნენ დამოუკიდებლად, თუ ჩაჰყვნენ ეკონომიკურად იზოლირებულ სისტემას.