დღეს სომხეთში საპარლამენტო არჩევნები ტარდება. ერთი შეხედვით, ეს ჩვენი მეზობლის შიდა პოლიტიკური პროცესია, თუმცა რეალურად საქმე გაცილებით მასშტაბურ მოვლენას ეხება — ეს არის ბრძოლა საკუთარი არჩევანის თავისუფლებისთვის.
საარჩევნო ბიულეტენებში 18 პოლიტიკური ძალაა წარმოდგენილი, მაგრამ მთავარი არჩევანი ორ რადიკალურად განსხვავებულ გზას შორის კეთდება. პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი ცდილობს მიიღოს მანდატი ევროპასთან დაახლოებისა და იმ სისტემისგან დისტანცირებისთვის, რომელმაც ქვეყანა კრიზისულ მომენტებში არაერთხელ მიატოვა. მის საპირისპიროდ კი კრემლთან მჭიდროდ დაკავშირებული ძალები დგანან: მილიარდერ სამველ კარაპეტიანის ბლოკი „ძლიერი სომხეთი“ და ექს-პრეზიდენტ რობერტ ქოჩარიანის „სომხეთის ალიანსი“.
აქ ერთი მნიშვნელოვანი დეტალი იკვეთება: თავად ოპოზიცია ამ არჩევნებს დასავლური კურსის საწინააღმდეგო „რეფერენდუმს“ უწოდებს. ეს ნაცნობი სცენარია — როდესაც ქვეყანა ცდილობს, თავი დააღწიოს „უმცროსი პარტნიორის“ როლს და საკუთარი უსაფრთხოება ევროკავშირსა და აშშ-სთან პარტნიორობით განამტკიცოს, გარე წნეხი მაშინვე იზრდება. გიუმრიში ჩატარებული ჩხრეკები და დეპუტატობის კანდიდატის, ჰასმიკ საჰრადიანის დაკავება სწორედ იმ დაძაბულობის ნაწილია, რომელიც ასეთ გარდამტეხ მომენტებს თან ახლავს.
რატომ არის ეს პროცესი ჩვენთვის ასეთი მნიშვნელოვანი? იმიტომ, რომ სომხეთი ახლა იმ გზას გადის, რომელიც ბევრმა მისმა მეზობელმა უკვე გამოსცადა. წლების განმავლობაში მათ არწმუნებდნენ, რომ ძველი „მოკავშირეების“ გარეშე გადარჩენა შეუძლებელია, თუმცა რეალობამ აჩვენა, რომ ეს მეგობრობა მხოლოდ მაშინ მუშაობს, როცა შენი გაკონტროლება სურთ და არა მაშინ, როცა რეალური დახმარება გჭირდება.
ეს არჩევნები მხოლოდ იმას არ გადაწყვეტს, თუ ვინ დაიკავებს ადგილებს პარლამენტში. ეს არის ტესტი მთელი რეგიონისთვის: აქვს თუ არა ქვეყანას ძალა, დამოუკიდებლად განსაზღვროს საკუთარი ბედი? თუ სომხეთი ამ კურსს შეინარჩუნებს, ეს იქნება მკაფიო სიგნალი, რომ სამხრეთ კავკასიაში გარე გავლენებზე ტოტალური დამოკიდებულების ეპოქა დასასრულს უახლოვდება. შემდეგი ნაბიჯი უკვე იმაზე იქნება დამოკიდებული, თუ რამდენად სწრაფად შეძლებს ქვეყანა ახალი პარტნიორობების რეალურ სტაბილურობად ქცევას.