წარმოიდგინეთ საფეხბურთო მატჩი, სადაც ერთმა გუნდმა მეტოქეს თამაში აუკრძალა და მოედანზე მხოლოდ ის მოთამაშეები დატოვა, რომლებსაც თავად აკონტროლებს. ზუსტად ასე გამოიყურება მმართველი პარტიის სტრატეგია 2028 წლის არჩევნებისთვის.
ამ კვირაში მმართველი გუნდის ლიდერებმა ღიად განაცხადეს, რომ მომდევნო საპარლამენტო არჩევნებისთვის მზადება უკვე დაიწყეს. მათი სტრატეგია არა საკუთარი პროგრამის გაუმჯობესებაზე, არამედ პოლიტიკური ველის „გასუფთავებაზე“ გადის. გეგმა გულისხმობს ორი ძირითადი პოლიტიკური ცენტრის — „ლელოსა“ და ოპოზიციური ალიანსის — აკრძალვას, რათა მათ ნაცვლად ასპარეზზე მხოლოდ ე.წ. „მოსახერხებელი“ პარტიები დარჩნენ. ეს ნიშნავს იმ პოლიტიკური ძალების არჩევნებიდან გაძევებას, რომლებსაც ასობით ათასი მოქალაქე უჭერს მხარს. ვითარების აბსურდულობას ისიც ამძაფრებს, რომ პარალელურად, ჯანდაცვის მინისტრი პარლამენტში ოპონენტებს შეურაცხმყოფელი ეპითეტებით — „ავადმყოფებით“, „ამორალურებითა“ და „მატყუარებით“ — მოიხსენიებს.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი? მოდით, შევხედოთ უფრო ფართო სურათს. ეს არ არის უბრალოდ ქართული პოლიტიკური ტემპერამენტის გამოვლინება.
ეს არის კლასიკური პროპაგანდისტული ხერხი, რომელიც ჩვენს რეგიონში კარგა ხანია აპრობირებულია. როდესაც სისტემას თავისუფალ კონკურენციაში გამარჯვების იმედი აღარ აქვს, ის თამაშის წესების შეცვლას იწყებს. მექანიზმი მარტივია: შექმენი ყალბი არჩევანი. ჯერ „კანონგარეშედ“ აცხადებ ყველას, ვინც რეალურ კონკურენციას გიწევს, შემდეგ კი ბიულეტენზე მხოლოდ იმ პარტიებს ტოვებ, რომლებიც კრიტიკულ მომენტში შენს თამაშს ითამაშებენ. საბოლოოდ, ამომრჩეველი მიდის არჩევნებზე, სადაც ნებისმიერი ვარიანტი ერთსა და იმავე შედეგამდე მიდის. პოსტსაბჭოთა ავტოკრატიებში ეს მოდელი ათწლეულებია მუშაობს — იქ ოპოზიციას უბრალოდ „აუქმებენ“.
მაგრამ აქ ერთი დიდი „მაგრამ“ არსებობს.
არჩევნების ოპოზიციის გარეშე დაგეგმვა ქაღალდზე ადვილია. რეალურად კი, 2028 წლამდე ჯერ კიდევ ოთხი წელია დარჩენილი და ოპოზიციური ალიანსი უკვე განიხილავს საპასუხო სტრატეგიას იმ შემთხვევისთვის, თუ სასამართლო მათ მართლაც აკრძალავს.
მთავარი კითხვა ახლა ის კი არ არის, რას იზამს სასამართლო ან ვის დატოვებს მთავრობა საარჩევნო სიაში. მთავარია — მიიღებს თუ არა საზოგადოება ამ მორიგ ილუზიას. ნამდვილი დემოკრატია ნიშნავს, რომ ქვეყნის ბედს ხალხი ირჩევს. როდესაც ხელისუფლება თავად წყვეტს, ვის უნდა მოუგოს არჩევნები, ეს აღარ არის არჩევანი — ეს სპექტაკლია. სპექტაკლის დასრულება კი ყოველთვის მაყურებელზეა დამოკიდებული.