სომხეთში 7 ივნისის საპარლამენტო არჩევნების მოახლოებასთან ერთად, მოსკოვმა თავისი ძველი, ყველასთვის ნაცნობი მეთოდები აამუშავა. ბოლო კვირებში რუსეთი ეტაპობრივად კეტავს ბაზარს სომხური პროდუქციისთვის — ალკოჰოლური სასმელებიდან დაწყებული, მინერალური წყლითა და თევზით დასრულებული.
მიზეზი? კრემლი ამტკიცებს, რომ პროდუქცია „სტანდარტებს“ ვერ აკმაყოფილებს. თუმცა, აქ ერთი აბსურდული დეტალია, რომელიც ამ ვერსიას ყოველგვარ საფუძველს აცლის: აკრძალვა შეეხო ისეთ ხილსაც, როგორიცაა გარგარი და ყურძენი, რომლებიც ჯერ არც კი დამწიფებულა და, შესაბამისად, ფიზიკურად ვერანაირ შემოწმებას ვერ გაივლიდა. ეს არ არის ხარისხის კონტროლი; ეს არის ეკონომიკური იძულება, სადაც ვაჭრობა პოლიტიკურ იარაღადაა ქცეული.
მოსკოვის ამ ქმედებას ევროკავშირმა კონკრეტული ნაბიჯებით უპასუხა. 4 ივნისს, ნიკოლ ფაშინიანთან საუბრის შემდეგ, ურსულა ფონ დერ ლაიენმა დაადასტურა, რომ ბრიუსელი სომხეთისთვის დაუყოვნებლივ 50 მილიონ ევროს გამოყოფს. დააკვირდით განსხვავებას მიდგომებში: სანამ ერთი მხარე ცდილობს მეზობელი ქვეყნის ეკონომიკას ჟანგბადი გადაუკეტოს, მეორე მხარე რეალურ ფინანსურ რესურსს დებს მის მდგრადობაში.
ევროპული მხარდაჭერა მხოლოდ ფულადი დახმარებით არ შემოიფარგლება. ეს ბაზრების დივერსიფიკაციის პროცესიცაა: 10 000 სომხური ყვავილი უკვე ლატვიაში ჩავიდა. ეს მცირე, მაგრამ სიმბოლური ნაბიჯია იმის საჩვენებლად, რომ რუსული ბაზარი ერთადერთი გამოსავალი არ არის.
ეს სცენარი კარგად ნაცნობია ყველასთვის, ვინც ოდესმე რუსეთთან „პარტნიორობა“ სცადა. მოსკოვი პოლიტიკურ მორჩილებას ეკონომიკური დამოკიდებულებით ყიდულობს, ხოლო როცა ქვეყანა სუვერენულ არჩევანს აკეთებს, „მოკავშირე“ მყისიერად მტრად იქცევა.
რა ხდება შემდეგ?
23 ივნისს დაგეგმილი მინისტრთა შეხვედრა კიდევ უფრო ნათლად აჩვენებს სომხეთის პოტენციალს, გახდეს სტრატეგიული ჰაბი ევროპასა და ცენტრალურ აზიას შორის. თურქეთთან გახსნილი სავაჭრო გზები და საქართველოს გავლით სარკინიგზო კავშირი იმის ნიშანია, რომ რეგიონული იზოლაციის ხანა სრულდება. მოსკოვი ცდილობს დაამტკიცოს, რომ მის გარეშე ქვეყანა ეკონომიკურ კოლაფსს განიცდის, თუმცა რეალობა საპირისპიროს გვეუბნება: ალტერნატიული გზები არა მხოლოდ არსებობს, არამედ გაცილებით სტაბილური და პროგნოზირებადია.