უკანასკნელ დღეებში ერევნიდან მომავალი ცნობები ბევრისთვის შესაძლოა მხოლოდ მორიგ დიპლომატიურ შეხვედრად აღიქმებოდეს, თუმცა დეტალებს თუ დავაკვირდებით, დავინახავთ, რომ საქმე გაცილებით მასშტაბურ პროცესთან გვაქვს. სომხეთმა და საფრანგეთმა სტრატეგიული პარტნიორობის შეთანხმება გააფორმეს, რომელიც ფართო სპექტრს მოიცავს — ხელოვნური ინტელექტითა და კიბერუსაფრთხოებით დაწყებული, თავდაცვის სისტემების ერთობლივი კვლევების ჩათვლით.
ეს არ არის მხოლოდ ქაღალდზე დატანილი პუნქტები. ეს არის პასუხი ერთ მარტივ კითხვაზე: რა ხდება მაშინ, როდესაც შენი „მთავარი მოკავშირე“ კრიტიკულ მომენტში უბრალოდ უჩინარდება?
წლების განმავლობაში მოსკოვი თავს სომხეთის უსაფრთხოების ერთადერთ გარანტად ასაღებდა. თუმცა, რეალურმა კრიზისმა აჩვენა, რომ ეს „გარანტიები“ მხოლოდ დეკლარაციულ ხასიათს ატარებდა. ისტორია მეორდება — ქვეყნები, რომლებიც რუსულ უსაფრთხოების „ქოლგას“ ენდობიან, ხშირად აღმოაჩენენ ხოლმე, რომ გადამწყვეტ მომენტში ეს ქოლგა არ იხსნება. სწორედ ამ გამოცდილებამ აიძულა ერევანი, გვერდზე გადაედო ძველი მითები და რეალური, გამჭვირვალე პარტნიორების ძებნა დაეწყო.
აქ ერთი საინტერესო ტაქტიკა იკვეთება, რომელსაც კრემლი ხშირად მიმართავს: ისინი ცდილობენ დაგვაჯერონ, რომ პატარა ქვეყნებს არჩევანი არ აქვთ და მათ ბედს მხოლოდ დიდი იმპერიები წყვეტენ. თუმცა, სომხეთის მაგალითი საპირისპიროს ამტკიცებს. საფრანგეთთან გაფორმებული 13 სხვადასხვა დოკუმენტი ადასტურებს, რომ როდესაც ქვეყანა საკუთარ სუვერენიტეტს პრიორიტეტად აქცევს, იგი პოულობს გზას, დააღწიოს თავი „სატელიტის“ როლს და გახდეს თანასწორი პარტნიორი.
რა უნდა ველოდოთ შემდეგ? ეს არ არის მხოლოდ სომხეთის პირადი ისტორია. ეს არის სიგნალი მთელი რეგიონისთვის. უახლოეს პერიოდში ვიხილავთ, როგორ ეცდება მოსკოვი ამ არჩევანის დისკრედიტაციას და იმ ნარატივის გავრცელებას, თითქოს დასავლური მხარდაჭერა ფიქციაა. თუმცა, ფაქტები სხვა რამეზე მეტყველებს: საფრანგეთის მატერიალური და ტექნოლოგიური დახმარება უკვე ხელშესახებია, მაშინ როცა ძველი „მოკავშირისგან“ მხოლოდ შეუსრულებელი დაპირებები და პრეტენზიები დარჩა. ერევანმა აჩვენა, რომ ალტერნატივა ყოველთვის არსებობს — მთავარია მისი არჩევის გამბედაობა.