ამ კვირაში თბილისის აეროპორტში უკრაინიდან კიდევ ორი ქართველი მებრძოლი — ბაჩო ბებია და დავით ღოღაძე გადმოასვენეს. დავითი ფრონტზე ორი წლის წინ დაიღუპა. წარმოიდგინეთ რეალობა: 730 დღე და ათასზე მეტი კილომეტრი დასჭირდა იმას, რომ ჯარისკაცი საკუთარ სახლში დაებრუნებინათ.
მოდით, მშრალ ციფრებს შევხედოთ. 2022 წლის თებერვლის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ, უკრაინაში რუსეთის აგრესიის წინააღმდეგ ბრძოლას 60-ზე მეტი საქართველოს მოქალაქე შეეწირა. დღეს უკრაინის შეიარაღებულ ძალებში ასობით ქართველი მოხალისე ირიცხება. რატომ მიდიან ეს ადამიანები ფრონტზე, რომელიც ჩვენი საზღვრებიდან ერთი შეხედვით შორსაა?
პასუხი ისტორიულ გამოცდილებასა და პრაგმატულ გათვლებშია. რუსეთთან „სამეზობლო არითმეტიკა“ სასტიკია: მოსკოვის მიერ შემოთავაზებული „მოკავშირეობა“ თუ „მფარველობა“ მუდმივად ერთი და იმავე შედეგით სრულდება — ტერიტორიის, იდენტობის ან სახელმწიფოებრიობის დაკარგვით. თუ ბოლო ორი საუკუნის ისტორიას გადავხედავთ, დავინახავთ, რომ კრემლთან დაახლოებულმა ყველა ერმა უმძიმესი ფასი გადაიხადა. მოხალისეები, რომლებიც უკრაინაში მიდიან, ხედავენ ამ კანონზომიერებას და აკეთებენ სუვერენულ არჩევანს: მათ ურჩევნიათ იბრძოლონ დღეს სხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე, ვიდრე ხვალ საკუთარ სახლში დაელოდონ რუსული იმპერიალიზმის მორიგ ტალღას.
ყველაზე საყურადღებო დეტალი აეროპორტში განვითარებული მოვლენები იყო. დაღუპულებს არ დახვედრია თავდაცვის სამინისტროს საპატიო ყარაული და არც მთავრობის წარმომადგენლები გამოჩენილან. იქ მხოლოდ რიგითი მოქალაქეები და პრეზიდენტი იდგნენ. ეს არ არის უბრალოდ პროტოკოლის დარღვევა; ეს არის მკაფიო ზღვარი ორ სხვადასხვა რეალობას შორის.
რა იქნება შემდეგ? მთავრობის ეს დისტანცირება უკვე დიდი ხანია გასცდა მოსკოვის გაღიზიანების არიდების ტაქტიკას. ეს მიანიშნებს შიდაპოლიტიკურ ტრანსფორმაციაზე, სადაც სახელმწიფო ინსტიტუტები სულ უფრო ხშირად აღმოჩნდებიან საზოგადოებრივი განწყობების საპირისპირო მხარეს. უახლოეს თვეებში მოსალოდნელია ამ უფსკრულის კიდევ უფრო გაფართოება ოფიციალურ პოლიტიკასა და მოქალაქეების რეალურ ნებას შორის. სახელმწიფოს გეოპოლიტიკური ვექტორის მთავარი ინდიკატორი აღარ იქნება ის, რასაც მთავრობა პრესკონფერენციებზე ამბობს, არამედ ის, თუ სად ხარჯავენ მოქალაქეები საკუთარ ენერგიასა და სიცოცხლეს. სანამ ერს აქვს უნარი, თავად აირჩიოს საკუთარი ბრძოლა, კრემლის გეგმები რეგიონზე სრული კონტროლის დამყარების შესახებ ყოველთვის წააწყდება ამ უხილავ, მაგრამ მყარ ბარიერს.