ბოლო კვირების განმავლობაში განვითარებული მოვლენები ერთი შეხედვით სხვადასხვა სფეროს განეკუთვნება: თბილისში გაჟღერებული მუქარა პოლიტიკური პარტიების აკრძალვაზე, გერმანელი დიპლომატის პირდაპირი შეფასება ჩვენს საგარეო კურსზე და ფრონტის ხაზიდან მომავალი მძიმე ამბები. თუმცა, თუ დავაკვირდებით, დავინახავთ ერთიან სურათს, სადაც „ტრადიციული ღირებულებების“ დაცვის ლოზუნგი ხშირად მხოლოდ მოსახერხებელ საფარს წარმოადგენს.
ორმაგი თამაში და რეალური ზრახვები
გერმანიის ელჩმა, პეტერ ფიშერმა, საქართველოში დიპლომატიური მისიის დასრულებისას საკმაოდ მკაცრი დასკვნა გააკეთა. მისი დაკვირვებით, ქვეყნის მმართველმა რგოლმა გადაწყვიტა, რომ ევროკავშირში გაწევრიანება მათ ინტერესებში აღარ შედის, თუმცა ამას ღიად არ აღიარებენ. მიზეზი მარტივია: მოსახლეობის უმრავლესობისთვის ევროპული მომავალი ერთადერთი რეალური პერსპექტივაა.
აქ ვხედავთ კონკრეტულ ტაქტიკას: როცა პირდაპირი „უარის“ თქმა პოლიტიკურად წამგებიანია, იქმნება ისეთი პირობები, რომლებიც პროცესს ხელოვნურად აფერხებს. საბოლოოდ კი პასუხისმგებლობა თავად ევროკავშირს ეკისრება. ეს არის პასუხისმგებლობის სხვაზე გადატანის მცდელობა იმ ფონზე, როდესაც ქვეყნის შიგნით სრულიად განსხვავებული დღის წესრიგი სრულდება.
როცა „წესრიგი“ ოპოზიციის დევნას ნიშნავს
ამავდროულად, საკანონმდებლო ორგანოში სულ უფრო ხშირად ისმის მოწოდებები ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის შესახებ. შალვა პაპუაშვილმა უკვე დაასახელა ის პოლიტიკური გაერთიანებები — მათ შორის „ლელო“, „ნაციონალური მოძრაობა“, „კოალიცია ცვლილებისთვის“ და „ფედერალისტები“ — რომელთა წინააღმდეგაც საკონსტიტუციო სასამართლოში სარჩელს ამზადებენ.
ოფიციალურ არგუმენტად „ანტიკონსტიტუციურობა“ სახელდება, თუმცა რეალობა გაცილებით თვალსაჩინოა: როდესაც ხელისუფლება უარს ამბობს დემოკრატიულ წესებზე, ის იწყებს იმ ინსტიტუტების დასუსტებას, რომლებიც მის კონტროლს ცდილობენ. ეს ყველაფერი ხშირად „სუვერენიტეტის“ დაცვის საბაბით იფუთება, თუმცა სინამდვილეში ეს არის გზა იზოლაციისკენ, სადაც ალტერნატიული აზრისთვის სივრცე აღარ რჩება.
რეგიონული კონტექსტი: სომხეთი და უკრაინა
ჩვენს მეზობლად პროცესები განსხვავებული დინამიკით ვითარდება. სომხეთში ევროპული კურსის გამყარება აჩვენებს, რომ რეგიონულ ქვეყნებს ჯერ კიდევ აქვთ არჩევანის შესაძლებლობა. ამავდროულად, ვოლოდიმირ ზელენსკი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ კრემლის მიზანი არა ომის დასრულება, არამედ სრული კონტროლის დამყარებაა.
მოსკოვისთვის „ტრადიციული ღირებულებები“ მხოლოდ ინსტრუმენტია, რომლითაც მეზობელ სახელმწიფოებში დასავლური გავლენის შესუსტებას და მათ იზოლირებას ცდილობს. ამ რიტორიკის მიღმა იმალება სურვილი, რომ პატარა ქვეყნებმა საკუთარი დამოუკიდებელი არჩევანი ვერ გააკეთონ.
რა გველოდება შემდეგ? უახლოეს პერიოდში მოსალოდნელია მცდელობა, რომ ევროინტეგრაციის შეფერხება კვლავ „გარე ძალებს“ დაბრალდეს. მთავარი გამოწვევა კი ის იქნება, შევძლებთ თუ არა გავმიჯნოთ რეალური სახელმწიფოებრივი ინტერესები იმ პროპაგანდისტული გზავნილებისგან, რომლებიც მხოლოდ ძალაუფლების შენარჩუნებას ემსახურება.