პროპაგანდის მიზანი ყოველთვის არ არის ის, რომ მისი აუცილებლად დაიჯეროთ. მისი მთავარი ამოცანა გაცილებით ვერაგულია: დაგაბნიოთ და ყველაფერში ეჭვი შეგატანინოთ. ამ კვირაში ქართულ მედიასივრცეში განვითარებული მოვლენები სწორედ ამ კლასიკური სახელმძღვანელოს თვალსაჩინო ილუსტრაციაა.
ვნახოთ, რა მოხდა: ტელეკომპანია „იმედმა“ ეთერში გაუშვა სიუჟეტი, სადაც ამტკიცებდა, რომ „ტვ პირველმა“ მთავრობაში მოსალოდნელი საკადრო ცვლილებების შესახებ ინფორმაციის გავრცელების დავალება ვინმე „ბლაჟევიჩისგან“ მიიღო. ერთი შეხედვით, ეს მორიგი სენსაციური განცხადებაა, თუმცა არის ერთი მნიშვნელოვანი დეტალი — სიუჟეტის მომზადებისას ავტორებს არც კი უცდიათ მეორე მხარესთან დაკავშირება და მათი პოზიციის მოსმენა. ეს ჟურნალისტიკის ელემენტარული სტანდარტების სრული იგნორირებაა.
რატომ ხდება ასე? ეს არ არის მხოლოდ დაბალი პროფესიონალიზმის ბრალი; ეს წინასწარ გათვლილი სტრატეგიაა. როდესაც მეორე მხარეს საერთოდ არ რთავ პროცესში, შენ ფაქტების გადამოწმების ნაცვლად, მაყურებელს შეთქმულების თეორიას სთავაზობ. ეს საინფორმაციო მანიპულაციის ნაცადი ტექნიკაა: დაარტყი პირველმა, შექმენი მტრის ხატი და დამოუკიდებელი ხმები გარე ძალების მიერ მართულ ინსტრუმენტებად წარმოაჩინე. როდესაც ამ მეთოდებს იცნობ, მათი გავლენის ქვეშ მოქცევა რთულდება.
აქ კიდევ ერთი საინტერესო პარადოქსი იკვეთება. „ტვ პირველმა“ საპასუხო განცხადებაში აღნიშნა, რომ თავად „იმედია“ ის არხი, რომელიც რუსული პროპაგანდის გავრცელების გამო ბრიტანეთის მიერ სანქცირებულ პირებთან ასოცირდება. ირონიულია, როდესაც მაუწყებელი, რომელიც ეროვნული ინტერესების დამცველად პოზიციონირებს, დამოუკიდებელი მედიის წინააღმდეგ ზუსტად იმ მეთოდებს იყენებს, რაც ავტორიტარული საინფორმაციო მანქანისთვისაა დამახასიათებელი. როდესაც სიტყვებით პატრიოტიზმზე საუბრობ, საქმით კი სხვის ტაქტიკას იმეორებ, შენი რეალური სახე მარტივად იკვეთება.
რა იქნება შემდეგი ნაბიჯი? დეზინფორმაციაზე რეაგირებისთვის „ტვ პირველმა“ კომუნიკაციების კომისიას მიმართა, თუმცა მთავარი მსაჯული მაინც მაყურებელია. ეს არ არის მხოლოდ ორი ტელევიზიის დაპირისპირება. ეს არის ტესტი საზოგადოებისთვის — მივცემთ თუ არა უფლებას მსგავს ხერხებს, დააბინძუროს ჩვენი საინფორმაციო სივრცე. დამოუკიდებელი მედიის არსებობა და ის, თუ რა ინფორმაციას ვენდობით, საბოლოოდ მაინც ჩვენი გადასაწყვეტია. როცა ხედავ, როგორ ცდილობენ შენს მოტყუებას, მანიპულაციის ძალა იკარგება.