ამ კვირაში საქართველოს საფინანსო სექტორში ისეთი ცვლილება მოხდა, რომელიც ერთი შეხედვით მხოლოდ მშრალ ბიზნესსიახლედ შეიძლება მოგვეჩვენოს: „ბაზისბანკმა“ „ლიბერთი ბანკი“ იყიდა. კორპორატიულ პრესრელიზებში ყველაფერი დახვეწილად ჟღერს — საუბრობენ „უნიკალურ შესაძლებლობებზე“, „სინერგიასა“ და „განვითარებაზე“. თუმცა, თუ ფინანსურ ჟარგონებს მიღმა გავიხედავთ, დავინახავთ, რას ნიშნავს ეს რეალურად ჩვენი ქვეყნისა და თითოეული მოქალაქისთვის.
ციფრები და რეალობა
მონაცემების გარეშე ეს ისტორია მხოლოდ მოსაზრება იქნებოდა, ამიტომ მასშტაბებს შევხედოთ. „ლიბერთი“ არ არის რიგითი ბანკი. ის სახელმწიფო პენსიებს არიგებს და 1.7 მილიონ ფიზიკურ პირს ემსახურება — ფაქტობრივად, საქმე ქვეყნის მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს ეხება. ბანკს 500-მდე ფილიალი და 700-მდე ბანკომატი აქვს საქართველოს ყველა რეგიონში, მისი აქტივები კი 5.8 მილიარდ ლარს შეადგენს.
აქამდე ბანკის საკონტროლო პაკეტს ნიდერლანდებში რეგისტრირებული ჰოლდინგი ფლობდა, რომლის უკან ბიზნესმენი ირაკლი რუხაძე იდგა. ახლა კი აქციების 95.99% „ბაზისბანკის“ ხელში გადავიდა, რომლის მთავარი მფლობელი ჩინური „ჰუალინგ ჯგუფია“ (Hualing Group).
რატომ არის ეს ჩვენი საქმე?
როდესაც დამოუკიდებლობასა და სუვერენიტეტზე ვსაუბრობთ, ხშირად მხოლოდ საზღვრები და პოლიტიკა წარმოგვიდგენია. სინამდვილეში, ეკონომიკა ის მთავარი ინსტრუმენტია, რომელზეც ყველაფერია დამოკიდებული. სისტემა, რომელზეც ასეულობით ათასი პენსიონერის ყოველდღიურობა და ათიათასობით მცირე ბიზნესის ოპერირებაა მიბმული, ქვეყნის სტრატეგიულ ინფრასტრუქტურას წარმოადგენს.
როდესაც ასეთი მასშტაბის სტრატეგიული აქტივი მფლობელს იცვლის (ისიც გაუმჭვირვალე ფასად), ეს მხოლოდ ორ კომპანიას შორის დადებული გარიგება აღარ არის. ეს აჩენს სრულიად ლეგიტიმურ კითხვებს იმის შესახებ, თუ ვინ აკონტროლებს ჩვენი ქვეყნის ფინანსურ არტერიებს. საზოგადოებას აქვს სრული უფლება იცოდეს, რა მიმართულებით მიდის მისი ეკონომიკური ბედი. უცხოური კაპიტალის შემოსვლა თავისთავად პრობლემა არ არის, თუმცა საფრთხე მაშინ ჩნდება, როდესაც ქვეყნის ეკონომიკურ უსაფრთხოებასა და სტრატეგიულ ინფრასტრუქტურაზე მოქალაქეებს კითხვების დასმის საშუალება არ რჩებათ. ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკური არჩევანი ჩვენივე ხელში უნდა იყოს.
რა იქნება შემდეგ
ამ ეტაპზე ოფიციალურად აცხადებენ, რომ ორივე ბანკი ჩვეულ რეჟიმში, დამოუკიდებლად გააგრძელებს მუშაობას, თუმცა მათ ერთი საერთო გენერალური დირექტორი, დავით ცაავა ეყოლებათ. მომხმარებლებისთვის, მოკლევადიან პერსპექტივაში, სერვისების მიღების წესი არ შეიცვლება.
მიუხედავად ამისა, გრძელვადიან ჭრილში ეს ამბავი ნათლად აჩვენებს, თუ როგორ იცვლება ძალაუფლებისა და ფულის განაწილების რუკა ჩვენს თვალწინ. ნამდვილი ეკონომიკური დამოუკიდებლობა სწორედ იმის გააზრებით იწყება, თუ ვის ხელშია ფინანსური ბერკეტები. თუ გვინდა, რომ ჩვენი ქვეყნის მომავალზე რეალური გავლენა გვქონდეს, მსგავს მოვლენებს მხოლოდ ბიზნესსიახლეების კონტექსტში არ უნდა განვიხილავდეთ.