კახეთში, გურჯაანის რაიონში, მარწყვისა თუ ატმის ბაღები ერთი შეხედვით ტიპური ქართული მეურნეობაა. თუმცა, თუ ამ 10-ჰექტარიანი სავარგულების ფინანსურ კვალს გავყვებით, კარდენახიდან პირდაპირ ბრიტანეთის ვირჯინიის კუნძულებზე აღმოვჩნდებით. ეს არ არის უბრალო აგრობიზნესი — ეს არის კლასიკური სქემა, რომელიც ნათლად აჩვენებს, როგორ მუშაობს ოლიგარქიული მმართველობა პრაქტიკაში.
მოდით, მონაცემებს შევხედოთ. საქართველოში მოქმედი კომპანია, რომელიც ათიათასობით კვადრატულ მეტრ მიწას განაგებს, სინამდვილეში ოფშორში რეგისტრირებული, სრულად ანონიმური ფირმის საკუთრებაა. ლოგიკური კითხვა ჩნდება: რატომ სჭირდება კახურ მეურნეობას კარიბის ზღვის აუზის ოფშორული თავშესაფარი? პასუხი მარტივია: სანქციებისგან თავის არიდება და ფულის გაუმჭვირვალე მოძრაობა. სანამ გავლენიანი ფიგურები „ტრადიციულ ღირებულებებსა“ და „უცხოურ გავლენებთან ბრძოლაზე“ გვესაუბრებიან, მათი საკუთარი ქონება საიმედოდ არის დაბინავებული უცხოურ იურისდიქციებში.
ეს რიტორიკისა და რეალობის სრული აცდენაა. „ტრადიციული ღირებულებები“ აქ მხოლოდ საარჩევნო პროდუქტია, რომელიც რიგითი მოქალაქეებისთვისაა შეფუთული. რეალური ღირებულება კი ის ანონიმური საბანკო ანგარიშებია, რომლებზეც წვდომა მხოლოდ პრივილეგირებულთა ვიწრო წრეს აქვს.
ამ სისტემას თავისი ეკონომიკური ფასი აქვს. სანამ ელიტა ეკოლოგიურად სუფთა ხილს მიირთმევს და კაპიტალს ოფშორებში აბანდებს, ადგილობრივი მცხოვრები, რომელიც ქაღალდზე „მოიჯარეა“, სინამდვილეში მხოლოდ მინიმალურ ანაზღაურებაზე მომუშავე მომვლელად რჩება. ასეთი მოდელი ქვეყნის რესურსების გამოფიტვას იწვევს, მას უფრო ღარიბს და დამოკიდებულს ხდის, რადგან ადგილობრივი დოვლათიდან მიღებული რეალური სარგებელი ქვეყნის გარეთ გაედინება.
შემდეგ ჯერზე, როდესაც ვინმე „ეროვნულ ინტერესებზე“ დაიწყებს საუბარს, დააკვირდით, სად ინახავს ის თავის კაპიტალს. ნამდვილი სუვერენიტეტი პატრიოტული ლოზუნგებით არ იზომება — ის იწყება იქ, სადაც ქვეყნის ეკონომიკა მის მოქალაქეებს ემსახურება და არა ანონიმურ ოფშორულ ანგარიშებს. არჩევანი ჩვენზეა: დავრჩეთ ელიტების უცხოურ საფულედ, თუ მოვითხოვოთ ეკონომიკა, რომელიც ყველასთვის მუშაობს.