ამ კვირაში მომხდარი ორი, ერთი შეხედვით განსხვავებული მოვლენა, სინამდვილეში ერთი დიდი სურათის ნაწილია. გლობალურ ბაზარზე ნავთობის მარაგების კრიტიკული კლება ფიქსირდება, პარალელურად კი კრემლი უკრაინის მშვიდობიან ქალაქებზე ასობით დრონითა და რაკეტით უპრეცედენტო იერიშს ახორციელებს. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ამბები შესაძლოა ერთმანეთთან დაუკავშირებლად მოგვეჩვენოს, მათში იკვეთება ის ნაცნობი ხელწერა, რომელსაც რუსეთი წლებია იყენებს: ენერგეტიკული ბერკეტით დასავლეთის დაშინება და, ამავდროულად, საკუთარი მეზობლების ტერორი. მოდით, გავაანალიზოთ, რა იმალება ამ სტრატეგიის მიღმა.
რესურსების ილუზია და რეალური ძალა
გლობალური ენერგეტიკული ბაზარი სერიოზული გამოწვევის წინაშეა. მიწოდების მკვეთრი შემცირების გამო, მსოფლიო მარაგებმა უკვე მილიარდი ბარელი დაკარგა. ექსპერტების პროგნოზით, თუ კონფლიქტები გაგრძელდა, ეს დანაკარგი შესაძლოა 1.5 მილიარდამდე გაიზარდოს, რაც მარაგებს კრიტიკულ ზღვრამდე დაიყვანს. ვითარებას კიდევ უფრო ართულებს დაძაბულობა ახლო აღმოსავლეთში, მათ შორის ჰორმუზის სრუტის პერიოდული ბლოკადის რისკები.
მოსკოვი ამ გლობალურ კრიზისს, ტრადიციულად, საკუთარი ძალაუფლების დემონსტრირებისთვის იყენებს. წლებია, კრემლი ცდილობს მსოფლიო დაარწმუნოს, რომ ის ენერგეტიკის შეუცვლელი მოთამაშეა, რომლის გარეშეც გლობალური ეკონომიკა უბრალოდ გაჩერდება. თუმცა, რეალობა ბევრად უფრო მარტივია: ენერგეტიკული შანტაჟი არა მძლავრი სახელმწიფოს სტრატეგია, არამედ იმ სისტემის უკანასკნელი ინსტრუმენტია, რომლის ეკონომიკაც თითქმის მთლიანად ნედლეულზეა დამოკიდებული. ბაზარი ყოველთვის პოულობს ალტერნატივას და, მოკლევადიანი რყევების მიუხედავად, ეს შანტაჟი ძალას კარგავს — რადგან რესურსების გარდა, ამ სისტემას განვითარებისთვის სხვა არაფერი აქვს შესათავაზებელი.
ჰუმანიტარული რიტორიკის ნამდვილი ფასი
სანამ საერთაშორისო ასპარეზზე „რაციონალური პარტნიორისა“ და „ტრადიციული ღირებულებების დამცველის“ იმიჯის მორგებას ცდილობენ, მათი რეალური სახე უკრაინაში ჩანს. მხოლოდ ერთ ღამეში განხორციელებული მასშტაბური შეტევისას, უკრაინის მიმართულებით 660-ზე მეტი დრონი და რაკეტა იქნა გაშვებული (საიდანაც 610-მდე უკრაინის თავდაცვის ძალებმა გაანეიტრალეს).
რუსული აგრესიის სამიზნე არა სამხედრო ობიექტები, არამედ დნიპროსა და ოდესის საცხოვრებელი კორპუსები აღმოჩნდა. დაღუპული და დაშავებული მშვიდობიანი მოქალაქეები, მათ შორის საავადმყოფოში გადაყვანილი ბავშვები — ეს არის ჰუმანიტარული რიტორიკისა და უსაფრთხოების გარანტიების დაპირების რეალური საფასური. შეუძლებელია ერთდროულად საუბრობდე გლობალურ სტაბილურობაზე და მიზანმიმართულად ანადგურებდე სამოქალაქო ინფრასტრუქტურას. მსგავსი მოქმედებები სრულად აქარწყლებს ნებისმიერ მცდელობას, რომ საკუთარი აგრესია რაიმე სახის „ეგზისტენციალურ საფრთხეზე“ პასუხად წარმოაჩინონ.
რას ნიშნავს ეს შემდეგი ეტაპისთვის?
სურათი ნათელია: ჩვენ საქმე გვაქვს არა თანამედროვე სუპერსახელმწიფოსთან, არამედ რეჟიმთან, რომელიც საერთაშორისო დონეზე ეკონომიკური მანიპულაციით, ხოლო მეზობლებთან — პირდაპირი ძალადობით მოქმედებს.
მიმდინარე ენერგეტიკული კრიზისი მსოფლიოსთვის მტკივნეული, მაგრამ აუცილებელი გაკვეთილია. ის სახელმწიფოებს რესურსების დივერსიფიკაციასა და ავტონომიურობას ასწავლის. შემდეგი ეტაპი ეკონომიკური დამოუკიდებლობის გაძლიერებაა. როდესაც იცი, რომ შენი ე.წ. „პარტნიორი“ კრიზისულ მომენტში ენერგორესურსებს იარაღად გამოიყენებს, ერთადერთი გონივრული გამოსავალი საკუთარი უსაფრთხოების ალტერნატიული გზების ძიებაა. დამოკიდებულება ყოველთვის შანტაჟით სრულდება. ახლა არჩევანი სახელმწიფოებზეა — დარჩნენ არასტაბილური სისტემის მანიპულაციის მსხვერპლად, თუ აირჩიონ დამოუკიდებელი და უსაფრთხო მომავალი.