სულ რაღაც რამდენიმე წლის წინ, 2019-2021 წლებში, პრესის თავისუფლების გლობალურ რეიტინგში საქართველო მე-60 პოზიციის ფარგლებში, საკმაოდ მყარად იდგა. დღეს სურათი რადიკალურად შეცვლილია: 180 სახელმწიფოს შორის 135-ე ადგილზე აღმოვჩნდით. ეს მკვეთრი დაღმასვლა შემთხვევითი არ არის — 2024 წელს 103-ე ადგილს ვიკავებდით, 2025-ში 114-ეს, ახლა კი, მხოლოდ ერთ წელიწადში, კიდევ 21 საფეხურით დავიხიეთ უკან. ამ მონაცემებით რეგიონის ლიდერის სტატუსიც დავთმეთ და მეზობელმა სომხეთმაც კი გაგვისწრო. თუმცა, ეს რიცხვები უბრალოდ ცივი სტატისტიკა არ არის — ეს არის ზუსტი ინდიკატორი იმისა, თუ როგორ იცვლება ჩვენი ყოველდღიურობა და ქვეყნის განვითარების ვექტორი.
როდესაც საჯარო ტრიბუნებიდან „სტაბილურობასა“ და ეროვნული ინტერესების დაცვაზე გვესაუბრებიან, პარალელურად კი მედიის შემზღუდავ, რეპრესიულ კანონებს იღებენ, დემოკრატიული ფასადი ბზარებს ვეღარ მალავს. შეუძლებელია საზოგადოების კეთილდღეობაზე ზრუნავდე და იმ ადამიანებს ფიზიკურად თუ სიტყვიერად უსწორდებოდე, რომლებიც უბრალოდ კრიტიკულ კითხვებს სვამენ. დაუსჯელი რჩება რეპორტიორებზე თავდასხმის ათობით შემთხვევა, რაც კარგად ნაცნობი და გამიზნული ტაქტიკაა: როცა სისტემა სიმართლეს ვეღარ უძლებს, ის ცდილობს ფაქტები შიშით ჩაანაცვლოს, რათა საზოგადოებას კითხვების დასმის სურვილი გაუქრეს. სინამდვილეში, ეს არა ქვეყნის ინტერესი, არამედ ძალაუფლების ნებისმიერ ფასად შენარჩუნების ინსტინქტია.
რატომ უნდა გვაღელვებდეს ეს ყველაფერი, თუ თავად მედიასფეროსთან შეხება არ გვაქვს? პასუხი მარტივი და პრაგმატულია: დამოუკიდებელი ინფორმაცია და ინფორმირებული მოქალაქე სუვერენული სახელმწიფოს მთავარი საყრდენია. როცა მედიის ხმას მიზანმიმართულად ახშობენ, რეალურად შენს პირად არჩევანს ზღუდავენ. ასეთ დროს, მოვლენების სურათს მხოლოდ ისე გიხატავენ, როგორც ეს კონკრეტულ გავლენიან ჯგუფებს აწყობთ. ინფორმაციულ ვაკუუმში მოქცეული ქვეყანა კი ნებისმიერი გარე თუ შიდა მოთამაშისთვის ადვილად სამართავი ხდება.
ინდექსში ასეთი მკვეთრი ვარდნა მხოლოდ გაფრთხილება არ არის, ეს არსებული რეალობის ზუსტი დიაგნოზია. თუმცა, მთავარი ის კი არაა, მერამდენე ადგილზე ვართ დღეს რეიტინგში, არამედ ის, თუ რას მოვიმოქმედებთ ხვალ. თავისუფალი მედიის დაცვა აღარ არის მხოლოდ პროფესიული სოლიდარობის ვიწრო საკითხი. ეს საკუთარი მომავლის, დამოუკიდებელი არჩევანისა და თავისუფალი, სუვერენული ქვეყნის შენარჩუნების გარანტიაა. როცა სიმართლის მოსმენის უფლებას იცავ, საკუთარ თავისუფლებას იცავ. არჩევანი კი, საბოლოოდ, ყოველთვის შენზეა.