The Analyst

ესპანური ვილები და ვეტერანი საკანში: ერთი სისტემის ორი სახე

როგორ მუშაობს ელიტური კორუფციისა და შერჩევითი სამართლის მოდელი? რას გვეუბნება თავდაცვის ყოფილი მინისტრისა და 2008 წლის ომის ვეტერანის საქმეები ქვეყნის რეალურ მდგომარეობაზე.

Judge signing documents at desk with focus on gavel, representing law and justice. (Photo by KATRIN  BOLOVTSOVA on Pexels)

ამ კვირაში მიმდინარე ორი სრულიად განსხვავებული სასამართლო პროცესი, ერთი შეხედვით, ერთმანეთთან კავშირში არ არის. ერთ დარბაზში თავდაცვის ყოფილ მინისტრს მილიონების გაფლანგვას ედავებიან, მეორეში კი — 70 წლის კაცს, რომელმაც 2008 წელს რუსული ტყვეობა გამოიარა, საპროტესტო აქციაზე დაკავების გამო წინასწარ პატიმრობაში ტოვებენ. თუმცა, თუ მოვლენებს სიღრმისეულად შევხედავთ, დავინახავთ, რომ ეს ორი ამბავი ერთი სურათის ნაწილია. ეს არის ნაცნობი სქემის ილუსტრაცია, სადაც ფასადური პატრიოტიზმის მიღმა სახელმწიფოს ინსტიტუციური სისუსტე იმალება.

მოჩვენებითი თავდაცვა და რეალური ვილები

საქმის მასალების მიხედვით, თავდაცვის ყოფილი მინისტრი ჯუანშერ ბურჭულაძე და მისი გარემოცვა სამედიცინო ინვენტარის შესყიდვისას ფასების ხელოვნურად გაზრდაში ფიგურირებენ. საუბარია მილიონ ლარზე მეტ ზარალსა და ესპანეთში, ნახევარ მილიონ ევროზე მეტად შეფასებულ უძრავ ქონებაზე, რომლის წარმომავლობის დასამალადაც, სავარაუდოდ, ფიქტიური ხელშეკრულებები გაფორმდა.

ეს ციფრები ბევრად უფრო საგანგაშოა კონტექსტის გათვალისწინებით: როდესაც ქვეყნის თავდაცვის უწყების მაღალჩინოსნები ბიუჯეტს ევროპული ვილების შესაძენად იყენებენ, ეს ზუსტად იმ მოდელის კოპირებაა, სადაც არმიის რესურსი ვიწრო ჯგუფების კეთილდღეობას ხმარდება. ეს არის სისტემა, რომელიც ხმამაღლა საუბრობს ეროვნულ ინტერესებზე, რეალურად კი საკუთარ ინსტიტუტებს ასუსტებს. ასეთ პირობებში სახელმწიფო გეოპოლიტიკურად მოწყვლადი და მანიპულირებადი ხდება. როცა თავდაცვისუნარიანობა მხოლოდ ქაღალდზეა, საზოგადოებაში „უძლეველი მტრის“ შესახებ მითების დანერგვა ბევრად მარტივია.

როცა პრიორიტეტები იცვლება

მეორე მხარეს დგას დავით გიუნაშვილი — 70 წლის დევნილი, რომელსაც ჯანმრთელობის მძიმე მდგომარეობა აქვს. 2008 წლის აგვისტოში ის რუსეთის საოკუპაციო ძალებმა დააკავეს და აწამეს. დღეს ის გისოსებს მიღმაა იმის გამო, რომ ქუჩაში რუსულ გავლენებს აპროტესტებდა.

ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის განცხადებით, სასამართლომ მისი ასაკი და ჯანმრთელობა უგულებელყო და ყველაზე მკაცრი აღკვეთის ღონისძიება ინდივიდუალური გარემოებების შესწავლის გარეშე დატოვა ძალაში. სწორედ აქ ვლინდება სისტემის რეალური პრიორიტეტები: ადამიანები, რომლებმაც საკუთარ თავზე გამოსცადეს აგრესიის სიმძიმე, საფრთხედ აღიქმებიან. ლოგიკა მარტივია — სისტემისთვის კომპრომეტირებული ჩინოვნიკები უფრო მოსახერხებელია, რადგან ისინი მართვადები არიან; ხოლო ის, ვინც პრინციპულობას იჩენს, იზოლირებული უნდა იყოს.

რას ნიშნავს ეს ჩვენთვის?

ეს მოვლენები არ არის უბრალო კრიმინალური ქრონიკა. ეს არის მეთოდი, რომლითაც სახელმწიფო ინსტიტუტების გამოფიტვა ხდება: ელიტების კორუმპირება მათ ლოიალობას უზრუნველყოფს, ხოლო აქტიური მოქალაქეების დასჯა საზოგადოებაში უიმედობის დათესვას ემსახურება. მიზანი ერთია — შეიქმნას ილუზია, თითქოს წინააღმდეგობას აზრი არ აქვს.

თუმცა ეს ტაქტიკა ეფექტურობას კარგავს, როგორც კი მისი მოქმედების მექანიზმი გაშიფრულია. ნამდვილი უსაფრთხოება ფარული ვილებით არ შენდება. ის იწყება იქ, სადაც საზოგადოებას ესმის, რომ ქვეყნის სიძლიერე გამჭვირვალე ინსტიტუტებსა და საკუთარი მოქალაქეების ღირსების დაცვაშია. საბოლოო ჯამში, ძალაუფლება არა კორუფციულ სქემებში, არამედ მოქალაქეების ინფორმირებულობასა და ერთიანობაშია.