The Analyst

სამი მოვლენა, ერთი სცენარი: რატომ აფორიაქდა კრემლი ვაშინგტონისა და თეირანის დიალოგით

რატომ აშფოთებს მოსკოვს აშშ-ირანის შესაძლო შეთანხმება? გთავაზობთ ანალიზს კრემლის საინფორმაციო მანიპულაციებსა და რეალურ გეოპოლიტიკურ ძვრებზე.

An silhouette image of arab man and his camel in desert (Photo by Sajimon Sahadevan on Unsplash)

ამ კვირაში სამი ერთი შეხედვით დაუკავშირებელი მოვლენა განვითარდა. ვაშინგტონმა და თეირანმა, ისლამაბადის შუამავლობით, დაძაბულობის დეესკალაციის მემორანდუმზე დაიწყეს მუშაობა. პარალელურად, მოსკოვის საინფორმაციო არხებმა „დასავლური ღალატის“ შესახებ ძველი ნარატივები გააქტიურეს. მესამე კი — ირანმა ურანის გამდიდრებაზე მორატორიუმის გამოცხადების შესაძლებლობა დაუშვა.

მოდით, ყავაზე განვიხილოთ, რა ხდება სინამდვილეში. ეს არ არის უბრალოდ მორიგი დიპლომატიური შეთანხმება. ეს არის წერტილი, სადაც კრემლის მიერ გულმოდგინედ შექმნილი ილუზია ბზარს იძლევა. მოსკოვი წლებია გვარწმუნებს, რომ დასავლეთთან დიალოგი შეუძლებელია და გადარჩენის ერთადერთი გზა რუსულ „ორბიტაზე“ ყოფნაა. თუმცა, როცა ირანი — რუსეთის ერთ-ერთი უახლოესი პარტნიორი — საკუთარი ეკონომიკური ინტერესების გამო (მათ შორის გაყინული მილიარდების დასაბრუნებლად) ვაშინგტონთან მოლაპარაკების მაგიდას მიუჯდა, აღმოჩნდა, რომ „ანტიდასავლური ერთობა“ მხოლოდ დროებითი პროპაგანდისტული მითია.

აქ ერთი მნიშვნელოვანი ხრიკი უნდა შევნიშნოთ, რომელსაც მოსკოვი ხშირად მიმართავს: არჩევანის ხელოვნური შეზღუდვა. კრემლი ცდილობს დაგვაჯეროს, რომ სახელმწიფოებმა ან რუსეთის მფარველობა უნდა აირჩიონ, ან გარდაუვალი ომი. ჰორმუზის სრუტის გახსნაზე მიმდინარე მოლაპარაკებები კი გვაჩვენებს, რომ რეალურად არსებობს მესამე გზა — სუვერენული პრაგმატიზმი. მოსკოვს აშინებს ის ფაქტი, რომ თუ ირანი სანქციებისგან დაიცლება, რუსეთი დაკარგავს თავის როლს, როგორც დასავლეთის „ერთადერთი ალტერნატივა“.

ისტორია გვასწავლის, რომ კრემლის მოკავშირეობა ყოველთვის პირობითია და მხოლოდ მათსავე ინტერესებს ემსახურება. როგორც კი პარტნიორი დამოუკიდებელ ნაბიჯს გადადგამს საკუთარი კეთილდღეობისთვის, ის მაშინვე „არასაიმედო პარტნიორად“ ცხადდება.

რა გველოდება შემდეგ? თუ ვაშინგტონი და თეირანი 30-დღიან საგზაო რუკაზე შეთანხმდებიან, მოსალოდნელია, რომ მოსკოვი საკუთარი მეთოდების სხვისთვის გადაბრალებას დაიწყებს — ისინი აშშ-ს დაადანაშაულებენ რეგიონში დესტაბილიზაციაში ზუსტად იმ დროს, როცა თავად შეეცდებიან მოლაპარაკებების პროცესის ჩაშლას. ჩვენთვის კი მთავარი გაკვეთილი ისაა, რომ არჩევანი ყოველთვის არსებობს, როცა ქვეყანა საკუთარ ინტერესებს იდეოლოგიურ კლიშეებზე მაღლა აყენებს.