The Analyst

ციფრები, რომლებიც დუმილს არღვევენ: რატომ იქცა თავისუფალი მედია სისტემის მთავარ სამიზნედ?

რატომ ებრძვიან დამოუკიდებელ მედიას საქართველოში და როგორ უკავშირდება 181 დაშავებული ჟურნალისტის საქმე ჩვენს ევროპულ არჩევანს? გავაანალიზოთ რეპრესიული სტატისტიკის მიღმა არსებული ტენდენცია.

A man records Climate Change Protest September 2019 with a vintage film camera (Photo by Gabriel McCallin on Unsplash)

წარმოიდგინეთ სურათი, სადაც ერთი მხრიდან მორალსა და ტრადიციებზე დაუსრულებელი დემაგოგია გვესმის, მეორე მხარეს კი სრულიად განსხვავებული, სასტიკი რეალობაა. პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს გამოქვეყნებული სტატისტიკა მხოლოდ მედიის წარმომადგენლებს არ ეხება — ეს მონაცემები პირდაპირი ინდიკატორია იმისა, თუ რამდენად დაცულია თითოეული მოქალაქის უფლება, თავად განსაზღვროს საკუთარი ქვეყნის მომავალი.

მოდით, მშრალ ციფრებს მივმართოთ. 2024 წლის ოქტომბრიდან დღემდე სურათი საგანგაშოა: 181-ზე მეტი დაშავებული ჟურნალისტი, 26 დაკავებული რეპორტიორი და 20-ზე მეტი შევიწროებული მედიასაშუალება. ეს არ არის უბრალო სტატისტიკა. ყოველი გატეხილი კამერისა და იძულებით გათიშული მიკროფონის მიღმა დგას მცდელობა, საზოგადოება ალტერნატიული ინფორმაციის გარეშე დარჩეს. რატომ სჭირდება სისტემას ასეთი რადიკალური ზომები? პასუხი მარტივია: როდესაც დეკლარირებული „ღირებულებები“ მხოლოდ ფასადია, კრიტიკული კითხვების დამსმელი ადამიანები რეჟიმისთვის ყველაზე დიდ საფრთხედ იქცევიან.

ეს პროცესი არ უნდა აღვიქვათ, როგორც მხოლოდ ლოკალური კრიზისი. ჩვენ ვხედავთ კარგად ნაცნობ სცენარს, სადაც დამოუკიდებელი ხმების ჩახშობა ავტორიტარიზმის მთავარი ინსტრუმენტია. მიზანი გაცილებით მასშტაბურია, ვიდრე რამდენიმე რედაქციის მუშაობის შეფერხება — ეს არის საქართველოს სუვერენული, ევროპული არჩევანის მიზანმიმართული საბოტაჟი. როდესაც საზოგადოებას აჩვევენ აზრს, რომ სიმართლის თქმა ისჯება, სინამდვილეში ცდილობენ დაგვაჯერონ, თითქოს პატარა ერებს დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებების მიღების უფლება არ აქვთ და ისინი აუცილებლად რომელიმე გარეშე ძალის გავლენის ქვეშ უნდა იმყოფებოდნენ.

რა იქნება შემდეგი?

საინფორმაციო ველის სრული მონოპოლიზების მცდელობები, სავარაუდოდ, კიდევ უფრო გამძაფრდება, რადგან დაშინება იზოლაციისკენ მიმავალი გზის განუყოფელი ნაწილია. თუმცა, ამ ტაქტიკის ამოცნობა მისი დამარცხების პირველი ნაბიჯია. როცა ზუსტად გესმის, რატომ ცდილობენ შენს გაჩუმებას, აცნობიერებ მთავარს — ქვეყნის ბედის გადაწყვეტის ბერკეტი ჯერ კიდევ შენს ხელშია და არა იმ სისტემის, რომელსაც საკუთარი მოქალაქეების თავისუფალი სიტყვის ყველაზე მეტად ეშინია.