The Analyst

უსაფრთხოების ილუზია: რატომ „იკარგება“ რუსული დრონები მეზობელი ქვეყნების ეზოებში

მოსკოვის რიტორიკა რეგიონულ უსაფრთხოებაზე მკვეთრად ეწინააღმდეგება რეალობას, სადაც მისი უმართავი დრონები რუმინეთის საცხოვრებელ უბნებში ვარდება. რას გვეუბნება ეს ინციდენტი რუსული სამხედრო მანქანის რეალურ მდგომარეობაზე.

Aerial view of urban area with damaged buildings and debris (Photo by Yiquan Zhang on Unsplash)

წარმოიდგინეთ სახელმწიფო, რომელიც საერთაშორისო ტრიბუნებიდან ყოველდღიურად საუბრობს იმაზე, თუ როგორ ემუქრებიან მას დასავლური ალიანსები და როგორ იცავს ის რეგიონულ სტაბილურობას. ახლა კი შეხედეთ რეალურ სურათს: ამავე სახელმწიფოს უპილოტო საფრენი აპარატები ორიენტაციას კარგავენ და მეზობელი, სუვერენული ქვეყნის ტერიტორიაზე, პირდაპირ საცხოვრებელ უბნებში ცვივიან.

სწორედ ეს ტენდენცია გამოიკვეთა გასულ ღამეს რუმინეთში. უკრაინის ტერიტორიაზე განხორციელებული მორიგი იერიშის პარალელურად, რუსული დრონების ნამსხვრევები რუმინეთის საზღვრებში, კერძოდ კი გალაცის ოლქში აღმოაჩინეს. ერთ-ერთმა აპარატმა ადგილობრივი მცხოვრების სახლი დააზიანა, რის გამოც მაშველებს მოსახლეობის სასწრაფო ევაკუაცია დასჭირდათ. ამ დროისთვის ტერიტორია სამხედროებისა და დაზვერვის სპეციალისტების მიერ არის იზოლირებული, ხოლო ბუქარესტში განმარტებების მისაცემად რუსეთის ელჩი უკვე დაიბარეს.

ამ მოვლენებში ორი მნიშვნელოვანი ფაქტორი იკვეთება, რომლებიც ნათლად აჩვენებს, თუ რეალურად რასთან გვაქვს საქმე.

ტექნოლოგიური ფიასკო მითი ე.წ. „უძლეველი არმიისა“ და მისი ზუსტი შეიარაღების შესახებ ყოველ ჯერზე იმსხვრევა, როცა მათი ტექნიკა კოორდინატებს კარგავს და საერთაშორისო საზღვრებს არღვევს. ეს აღარ არის უბრალო შემთხვევითობა — ეს არის ლოჯისტიკური და ტექნოლოგიური ხარვეზებით სავსე სამხედრო სისტემა, რომელიც ფიზიკურ საფრთხეს უქმნის ყველას თავის რადიუსში. როდესაც „მაღალტექნოლოგიური“ იარაღი ასე არაპროგნოზირებადია, ეს სიძლიერეზე კი არა, სამხედრო მანქანის სისტემურ დეგრადაციაზე მიუთითებს.

რიტორიკული ორპირობა მეორე მხრივ, თვალსაჩინოა ის ორმაგი სტანდარტები, რომლებითაც კრემლი ოპერირებს. ისინი გამუდმებით ცდილობენ დაარწმუნონ მსოფლიო, რომ მათი მოქმედებები მხოლოდ „თავდაცვითი“ ხასიათისაა. თუმცა, როდესაც აგრესიის გამო უცხო ქვეყნის საჰაერო სივრცე ირღვევა და საფრთხე მშვიდობიან მოქალაქეებს ემუქრებათ, ცხადი ხდება, რომ სწორედ მოსკოვია რეგიონში მთავარი დესტაბილიზატორი. ეს არის სუვერენიტეტის უპასუხისმგებლო დარღვევა, რასაც კრემლი, როგორც წესი, სრული იგნორირებით ან საკუთარი დანაშაულის სხვებზე გადაბრალების ტაქტიკით პასუხობს.

რა იქნება შემდეგ? რუმინეთში მომხდარი ინციდენტი მხოლოდ ერთი კონკრეტული ეპიზოდი არ არის. ეს არის მკაფიო გზავნილი ყველა მოსაზღვრე სახელმწიფოსთვის: შეუძლებელია უსაფრთხოების გარანტიებზე ესაუბრო მას, ვინც თავადვე წარმოადგენს ქაოსის წყაროს. როცა შენს მეზობლად ტექნიკურად გაუმართავი და აგრესიული სამხედრო მანქანა მოქმედებს, ერთადერთი ლოგიკური გამოსავალი საკუთარი თავდაცვის მექანიზმების გაძლიერება და იმის გააზრებაა, რომ რეალური დაცვა მხოლოდ პრინციპულ და დამოუკიდებელ არჩევანზე გადის.