წარმოიდგინეთ ქვეყანა, რომელიც თავს „ზესახელმწიფოდ“ ასაღებს, თუმცა მისი ლიდერი საკუთარ ფოტოგრაფებსა და მზარეულებსაც კი აღარ ენდობა. კრემლის კულუარებიდან გამოჟონილი ბოლო ცნობები რუსეთის რეალურ მდგომარეობაზე იმაზე მეტს მეტყველებს, ვიდრე ნებისმიერი ოფიციალური განცხადება. როდესაც სახელმწიფო სისტემა შიგნიდან ლპობას იწყებს, პირველი სიმპტომი ყოველთვის პარანოიაა.
უსაფრთხოების ზომები, რომლებიც პრეზიდენტის გარშემო ბოლო დროს განსაკუთრებით გამკაცრდა, უფრო ალყაში მოქცეული ადამიანის ქცევას ჰგავს, ვიდრე თავდაჯერებული ლიდერის. პერსონალს საზოგადოებრივი ტრანსპორტით სარგებლობა აეკრძალა, სტუმრები დამამცირებელ შემოწმებებს გადიან, ხოლო უახლოეს გარემოცვას მხოლოდ ინტერნეტისგან იზოლირებული ტელეფონების გამოყენების უფლება აქვს. ეს არ არის ჩვეულებრივი სიფრთხილე — ეს სისტემური უნდობლობაა. როცა „ძლიერი ხელის“ იმიჯი მხოლოდ პიარ-ტექნოლოგიებზე დგას, რეალობა ადრე თუ გვიან მაინც ზედაპირზე ამოდის.
შიდა ბზარები განსაკუთრებით თვალსაჩინო მას შემდეგ გახდა, რაც მაღალი რანგის სამხედრო პირების მკვლელობებმა ელიტაში ნამდვილი შფოთვა გამოიწვია. საქმე იქამდე მივიდა, რომ უშიშროების სამსახურისა და გენერალური შტაბის ხელმძღვანელები ერთმანეთს ღიად ადანაშაულებენ რესურსების გაფლანგვასა და არაეფექტურობაში. ეს სწორედ ის „მსოფლიოს მეორე არმიაა“, რომელიც სინამდვილეში კორუფციითა და შიდა დაპირისპირებებითაა გამოფიტული. როდესაც გენერლები ერთმანეთის უსაფრთხოებასაც ვერ უზრუნველყოფენ, გასაკვირი არაა, რომ ქვეყნის პირველი პირი კვირობით ბუნკერებიდან არ გამოდის.
ყველაზე სიმბოლური მაინც 9 მაისის აღლუმის მასშტაბების მკვეთრი შემცირებაა. თანამედროვე სამხედრო ტექნიკის გარეშე დარჩენილი წითელი მოედანი საუკეთესო ილუსტრაციაა იმისა, რომ რუსეთის „რკინის მუშტი“ სინამდვილეში მხოლოდ ფასადია. რესურსები იწურება, ხოლო ის, რაც ჯერ კიდევ დარჩა, ან ფრონტზეა გაფანტული, ან კრემლის კედლების დასაცავადაა შემონახული.
რა გველოდება შემდეგ? ისტორია გვასწავლის, რომ შიშსა და პარანოიაზე დაფუძნებული მმართველობა დიდხანს ვერ ძლებს. რაც უფრო მეტად იზოლირდება ლიდერი საკუთარი ხალხისა და ელიტისგან, მით უფრო იზრდება საბედისწერო შეცდომის დაშვების ალბათობა. კრემლის მზარდი შიში იმის ნიშანია, რომ რეჟიმი გაცილებით უფრო მყიფეა, ვიდრე ამას მათივე პროპაგანდა ხატავს. წინ დიდი რყევებია, რადგან სისტემა, რომელიც საკუთარ ჩრდილს ებრძვის, ადრე თუ გვიან საკუთარივე წონას ვერ გაუძლებს.