ამ კვირაში ევროკავშირმა რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების მე-20 პაკეტი დაამტკიცა. ერთი შეხედვით, ეს შესაძლოა მორიგ ბიუროკრატიულ დოკუმენტად მოგვეჩვენოს, თუმცა დეტალებში ჩაღრმავება სულ სხვა სურათს გვიჩვენებს — ეს არის ისტორია ეკონომიკაზე, რომელსაც რესურსები ეწურება და რომლის პარტნიორობაც მოკავშირეებს სულ უფრო ძვირი უჯდებათ.
ფასადი და რეალობა
კრემლი წლებია ცდილობს მსოფლიო დაარწმუნოს, რომ მისი ეკონომიკა სანქციების მიმართ მედეგია, თუმცა რეალური ციფრები საპირისპიროს ღაღადებს. ინფლაციის რეკორდული ზრდა და კატასტროფულად მაღალი საპროცენტო განაკვეთები მარტივ ჭეშმარიტებაზე მიუთითებს: ომის ფასს ახლა რიგითი რუსი მოქალაქეები საკუთარი ჯიბიდან იხდიან. მდგომარეობა იმდენად დამძიმდა, რომ მოსკოვი იძულებულია, ე.წ. „ციფრული რკინის ფარდა“ ჩამოუშვას და ინტერნეტზე წვდომა შეზღუდოს, რათა მოსახლეობამ ქვეყნის რეალური ეკონომიკური მდგომარეობა ვერ დაინახოს.
ახალი სანქციები პირდაპირ ურტყამს რუსული სისტემის მთავარ საყრდენს — ენერგეტიკას. ევროკავშირმა უკვე 632 გემი დაასანქცირა ე.წ. „ჩრდილოვანი ფლოტიდან“. ეს ნიშნავს, რომ ნავთობის მალულად, ალტერნატიული გზებით გაყიდვა კრემლისთვის სულ უფრო რთული და ხარჯიანი ხდება.
მეგობრობის დამალული ფასი
არსებობს ერთი მნიშვნელოვანი ტენდენცია, რომელიც ყურადღების მიღმა არ უნდა დაგვრჩეს: რუსეთთან ეკონომიკური სიახლოვე ახლა უკვე პირდაპირ ფინანსურ ზარალს ნიშნავს. მე-20 პაკეტი ნათლად აჩვენებს, თუ როგორ ითრევს მოსკოვი საკუთარ პარტნიორებს ფსკერისკენ. ევროკავშირმა პირველად აამოქმედა სანქციების გვერდის ავლის საწინააღმდეგო მექანიზმი ყირგიზეთის წინააღმდეგ. მიზეზი მარტივია: რუსეთი ამ ქვეყანას სატელეკომუნიკაციო აღჭურვილობისა და ტექნიკის რეექსპორტისთვის იყენებდა.
შედეგად, ზარალი თავად ყირგიზეთმა იწვნია. სანქცირებულთა სიაში ასევე მოხვდნენ ყირგიზეთის, ლაოსისა და აზერბაიჯანის ის ბანკები, რომლებიც რუსულ ფინანსურ სისტემასთან თანამშრომლობდნენ. ეს არის თვალსაჩინო მაგალითი იმისა, თუ როგორ ხდის რუსეთთან პარტნიორობა სხვა ქვეყნებს უფრო ღარიბს, იზოლირებულს და მოწყვლადს.
ტექნოლოგიური ჩიხი და ციფრული ბლოკადა
ენერგეტიკის გარდა, რუსეთი თანამედროვე ტექნოლოგიებზე წვდომასაც კარგავს. ახალი შეზღუდვებით იკრძალება სამხედრო დანიშნულების ტექნოლოგიების, ფეთქებადი ნივთიერებებისა და კიბერუსაფრთხოების სერვისების მიწოდება. სრული ბლოკადა გამოეცხადა რუსულ კრიპტოსერვისებსა და „ციფრულ რუბლს“. ეს ნიშნავს, რომ ფინანსების მოძიების ყველა ალტერნატიული გზა პრაქტიკულად იხშობა.
ამავდროულად, ევროკავშირმა უკრაინისთვის 90-მილიარდიანი სესხი დაამტკიცა, საიდანაც პირველი 45 მილიარდი უკვე ამ კვარტალში გამოიყოფა. ამ თანხის მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ უკრაინული თავდაცვისა და დრონების წარმოების გაძლიერებას მოხმარდება.
რას ნიშნავს ეს მომავლისთვის?
მთავარი დასკვნა, რომელიც ბოლო მოვლენებიდან იკვეთება, შემდეგია: რუსული ეკონომიკა ვეღარ ვითარდება, ის უბრალოდ გადარჩენისთვის იბრძვის. სანქციების მე-20 პაკეტი ადასტურებს, რომ მოსკოვს მანევრირების სივრცე უკიდურესად ეზღუდება — როგორც ენერგორესურსების გაყიდვის, ისე ფინანსური ტრანზაქციების კუთხით.
მომდევნო თვეებში მოსალოდნელია ინფლაციის კიდევ უფრო მეტად დაჩქარება და ტექნოლოგიური ჩამორჩენის გაღრმავება. პარალელურად კი, ის ქვეყნები, რომლებიც კვლავ ცდილობენ რუსეთისთვის სანქციების გვერდის ავლის ხვრელად იქცნენ, აღმოაჩენენ, რომ ამგვარი „დახმარების“ რეალური ფასი მათივე ეროვნული ეკონომიკის იზოლაცია და დასუსტებაა.