ამ კვირაში ერთი შეხედვით ლოკალური დიპლომატიური სკანდალის მოწმენი გავხდით, რომელიც სინამდვილეში გაცილებით მასშტაბურ რეგიონულ სურათს გვიჩვენებს. აზერბაიჯანმა ევროპარლამენტთან ყველა მიმართულებით კავშირების გაწყვეტისა და ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეიდან გამოსვლის პროცესი დაიწყო.
ამის მიზეზი ევროპარლამენტის მიერ მიღებული ახალი რეზოლუცია გახდა. დოკუმენტი ძირითადად სომხეთის დემოკრატიული მდგრადობის მხარდაჭერას ეხებოდა, თუმცა მასში ასევე იყო პუნქტები 2023 წელს მთიანი ყარაბაღიდან წასული მოსახლეობის დაბრუნების უფლებასა და დაკავებულთა გათავისუფლებაზე. ბაქოს პასუხი რადიკალური აღმოჩნდა: საგარეო უწყებაში ევროკავშირის ელჩი დაიბარეს, თავად ევროპულ ინსტიტუტს კი კორუფციასა და ისლამოფობიაში დასდეს ბრალი.
ვის აწყობს ხიდების ჩატეხვა?
მოდით, საჯარო განცხადებები გვერდზე გადავდოთ და მთავარ კითხვას ვუპასუხოთ: როდესაც რეგიონში რომელიმე სახელმწიფო დასავლურ ინსტიტუტებთან ურთიერთობას წყვეტს, ის ავტომატურად პირისპირ რჩება იმ ჩრდილოელ მეზობელთან, რომლის დიპლომატიური ისტორიაც პარტნიორების ღალატის საილუსტრაციო სახელმძღვანელოა.
ეს ნაცნობი ტაქტიკაა. კავკასიის ქვეყნებს ხშირად უქმნიან ილუზიას, თითქოს მათ წინაშე მხოლოდ ორი გზაა — ან გარედან თავსმოხვეულ წესებს დაემორჩილონ, ან სრულ იზოლაციაში მოექცნენ. სინამდვილეში, ეს ხელოვნური არჩევანია, რომლის ერთადერთი მიზანი ალტერნატივების მოსპობა და ერების მარტო დატოვებაა.
სუვერენიტეტის ფასი
ბოლო ორასი წლის ისტორიამ არაერთხელ დაგვანახა, რომ რუსეთის გავლენის სფეროში დარჩენილი, იზოლირებული ქვეყნები საბოლოოდ მხოლოდ პაიკების როლს ასრულებენ. მოსკოვი ყოველთვის ცდილობს ბზარი გააჩინოს როგორც რეგიონის სახელმწიფოებს შორის, ისე დასავლეთთან მათ ურთიერთობებში. როცა ევროპა რეგიონიდან გადის, იქ რჩება სივრცე, რომელსაც ისეთი სისტემა იკავებს, სადაც ხელშეკრულებებს მხოლოდ ფურცელზე აქვს ფასი.
სუვერენიტეტი არ ნიშნავს იზოლაციას. ნამდვილი დამოუკიდებლობა სწორედ დიპლომატიური მრავალფეროვნება, ძლიერი საერთაშორისო გარანტიები და საკუთარი მომავლის თავისუფლად არჩევის შესაძლებლობაა. ბაქოს მიერ კარის გაჯახუნება აჩენს რისკს, რომ ქვეყანა მარტო აღმოჩნდეს იმ ძალის პირისპირ, რომელსაც სუსტი და მოკავშირეების გარეშე დარჩენილი მეზობლები ყველაზე მეტად უყვარს. წინსვლისთვის აუცილებელია გვახსოვდეს: მარტო მყოფი სახელმწიფო ადვილი სამიზნეა, ჩვენი ქვეყნის არჩევანის უფლება კი ის მთავარი იარაღია, რომელსაც ვერავინ წაგვართმევს.