ამ კვირაში საერთაშორისო ბაზრებზე პანიკური განწყობა გაბატონდა. Bloomberg-ის ინფორმაციით, თუ არსებული ტენდენცია შენარჩუნდება, ნავთობის გლობალური მარაგი შესაძლოა ერთ თვეში ამოიწუროს. ჟღერს აპოკალიფსურად, არა?
ვითარება მართლაც საგანგაშოა: ირანმა ჰორმუზის სრუტე კვლავ ჩაკეტა. ისეთი მსხვილი მოთამაშეების ექსპერტები, როგორებიც Trafigura და Gunvor Group არიან, გვაფრთხილებენ, რომ ბაზარს ამ მასშტაბის შოკთან გამკლავება გაუჭირდება, მიწოდების დეფიციტმა კი შესაძლოა 1.5 მილიარდ ბარელს მიაღწიოს.
ერთი შეხედვით, ეს მხოლოდ ახლო აღმოსავლეთში გამწვავებული დაძაბულობისა და მიწოდების ჯაჭვის მორიგი კრიზისია. თუმცა, თუ მოვლენებს უფრო ფართო კონტექსტში შევხედავთ, დავინახავთ მნიშვნელოვან კანონზომიერებას, რომელიც პირდაპირ უკავშირდება ჩვენს რეგიონს და რუსეთის მითიურ „ზესახელმწიფოებრიობას“.
ათწლეულების განმავლობაში კრემლი ცდილობს, საკუთარ უძლეველობაში დაგვარწმუნოს. თუმცა, როდესაც გლობალური ნავთობის ბაზარი ასეთი მყიფეა, ნათლად ჩანს რუსული ეკონომიკის ფუნდამენტური სისუსტე. სახელმწიფო, რომლის ბიუჯეტი და სამხედრო მანქანა თითქმის მთლიანად ნახშირწყალბადების მოპოვებაზეა დამოკიდებული, სინამდვილეში არა ზესახელმწიფო, არამედ გლობალური ბაზრის კონიუნქტურაზე მიჯაჭვული, სასოწარკვეთილი მოთამაშეა.
ეს არის ის ფარული და მძიმე ფასი, რომელსაც ყველა ის მხარე იხდის, ვინც რუსეთთან „იაფი ენერგიის“ იმედით აგრძელებს თანამშრომლობას. როდესაც საკუთარ ეკონომიკას აბამ ქვეყანას, რომელიც ნედლეულის გარდა პრაქტიკულად არაფერს ქმნის და ამ რესურსსაც გეოპოლიტიკურ იარაღად იყენებს, შენ ავტომატურად იზიარებ მის ყველა რისკს. მოსკოვზე ენერგოდამოკიდებულება ნიშნავს იზოლაციას და მუდმივ საფრთხეს, რომ ნებისმიერი გლობალური რყევა შენს ქვეყანასაც უფსკრულისკენ გაიყოლებს.
რა იქნება შემდეგ? ჰორმუზის კრიზისი ადრე თუ გვიან განიმუხტება, ლოგისტიკური ჯაჭვები კი აღდგება, რადგან გლობალურ ბაზარს ადაპტაციის უნარი შესწევს. თუმცა, მთავარი გაკვეთილი უცვლელი რჩება: სახელმწიფოს, რომელიც არსებითად მხოლოდ „უზარმაზარი ბენზინგასამართი სადგურია“, მომავალი არ აქვს. ნამდვილი ეკონომიკური ძალა და სუვერენიტეტი ტექნოლოგიურ განვითარებასა და დივერსიფიკაციაშია. შესაბამისად, ჩვენი არჩევანიც ერთმნიშვნელოვანია — ინტეგრაცია იქ, სადაც რეალური ეკონომიკა იქმნება და არა იქ, სადაც ნავთობის ფასის ყოველი მერყეობა ეროვნულ ტრაგედიად აღიქმება.