ამ კვირაში მომხდარი სამი, ერთი შეხედვით დამოუკიდებელი მოვლენა, სინამდვილეში ერთ საერთო სურათს აკავშირებს. კრემლი საკუთარ თავს ხშირად „ტრადიციული ფასეულობების“ მთავარ დამცველად წარმოაჩენს და ამ მოდელს ერთადერთ სწორ გზად ასაღებს. თუმცა, თუ პროპაგანდისტულ ხმაურს მიღმა გავიხედავთ, ნათლად გამოჩნდება, რას ნიშნავს ეს „ფასეულობები“ პრაქტიკაში უკრაინისთვის, სომხეთისთვის და ჩვენი რეგიონის ინსტიტუტებისთვის.
„ოჯახის სიწმინდე“ და გატაცებული ბავშვები
რუსული რიტორიკის ერთ-ერთი მთავარი საყრდენი ოჯახის ინსტიტუტის დაცვაა. თუმცა, რეალური სახელმწიფო პოლიტიკა ხშირად სწორედ ოჯახების ნგრევაზე გადის. ბოლო მონაცემებით, უკრაინამ რუსეთის მიერ გატაცებული 2 100 ბავშვის დაბრუნება შეძლო. მხოლოდ მიმდინარე წლის დასაწყისიდან საკუთარ სახლს 150 ბავშვი დაუბრუნდა, თუმცა ათასობით მათგანი კვლავ გაურკვეველ ვითარებაში რჩება. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციამ ეს ქმედება კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულად უკვე შეაფასა.
როდესაც სისტემა საკუთარ იმიჯს „ოჯახურ ღირებულებებზე“ აგებს და პარალელურად ბავშვების მასობრივ, იძულებით დეპორტაციას ახორციელებს, ეს მხოლოდ ორმაგი სტანდარტი არ არის — ეს არის რეალობა, რომელსაც მოსკოვი ფასადური რიტორიკით ნიღბავს.
„ჩაურევლობა“ და ნაყიდი დემოკრატია
მეორე გავრცელებული მითი სახელმწიფოების სუვერენიტეტის პატივისცემასა და შიდა საქმეებში ჩაურევლობას ეხება. ამის საილუსტრაციოდ სომხეთის მაგალითი თვალსაჩინოა. ქვეყანა 2026 წლის არჩევნებისთვის ემზადება, სადაც ანტიკორუფციულმა უწყებამ ამომრჩევლის მოსყიდვის ბრალდებით უკვე 14 პირი დააკავა.
ყველა დაკავებული რუსული პასპორტის მქონე ოლიგარქის, სამველ კარაპეტიანის პოლიტიკურ ძალასთან არის დაკავშირებული. სქემა, რომელზეც ექსპერტები საუბრობენ, მარტივია: ამომრჩევლის მოსყიდვა, არჩევნების შედეგებზე გავლენა და შემდეგ კონსტიტუციის იმგვარი ცვლილება, რომ მოსკოვისთვის სასურველმა ფიგურამ პრემიერის პოსტი დაიკავოს. სანამ კრემლი ოფიციალურად აცხადებს, რომ მეზობლების პოლიტიკაში არ ერევა, რუსი ოლიგარქები სხვისი დემოკრატიული პროცესების პირდაპირ ყიდვას ცდილობენ.
კორუფცია, როგორც მართვის სტილი
რა ხდება მაშინ, როდესაც მსგავსი „ტრადიციული“ მოდელი ფესვებს იდგამს? შედეგად ვიღებთ ინსტიტუციონალიზებულ კორუფციას, რომლის ანარეკლსაც ლოკალურ დონეზეც ვხედავთ.
საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ყოფილი მაღალჩინოსნის წინააღმდეგ მიმდინარე გახმაურებული საქმე ამის ნათელი მაგალითია. როდესაც გამოძიება მილიონობით დოლარის სავარაუდო ქრთამზე, თაღლითური ქოლ-ცენტრების მფარველობასა და საბავშვო ბაღების ბიუჯეტიდან ე.წ. „ატკატების“ აღებაზე საუბრობს, ეს ზუსტად ის გაუმჭვირვალე, ჩრდილოვანი მართვის სტილია, რომლის დამკვიდრებასაც კრემლის გავლენის ქსელები ყველგან ცდილობენ. ეს არის სისტემა, სადაც ინსტიტუტები ემსახურებიან არა მოქალაქეებს, არამედ ვიწრო ელიტურ ჯგუფებს.
რა იქნება შემდეგ?
ეს არ არის სამი იზოლირებული ინციდენტი; ეს ერთი სქემის ნაწილებია. „ტრადიციული ფასეულობების“ ნარატივი, რეალურად, მხოლოდ საექსპორტო პროდუქტია. ეს არის კვამლის ფარდა, რომელმაც ყურადღება მთავარი პრობლემებისგან უნდა გადაიტანოს: ბავშვების გატაცებისგან, მეზობელი ქვეყნების არჩევნების მოსყიდვისგან და ინსტიტუტების ძარცვისგან.
თუმცა, არსებობს გამოსავალიც — მსგავსი სქემები მხოლოდ მანამ მუშაობს, სანამ მათ არსს ვერ ვხედავთ. უკრაინის ბრძოლა საკუთარი შვილების დასაბრუნებლად და სომხეთის ნაბიჯები პოლიტიკური კორუფციის წინააღმდეგ აჩვენებს, რომ ამ სისტემის შეჩერება შესაძლებელია. საბოლოო არჩევანი ჩვენზეა: მივიღოთ თავსმოხვეული, კორუმპირებული მოდელი, თუ დავიცვათ ჩვენი ქვეყნის დამოუკიდებელი განვითარების გზა.