ბოლო პერიოდში „ტრადიციული ღირებულებების“ დაცვაზე საუბარი ერთგვარ პოლიტიკურ ფარად იქცა. ერთი შეხედვით, ეს კეთილშობილური მისწრაფებაა — ვინ იქნება ოჯახის, ბავშვებისა და ზნეობის დაცვის წინააღმდეგი? თუმცა, როდესაც სიტყვებს მიღმა ვიხედებით და მშრალ ციფრებს ვაკვირდებით, სულ სხვა სურათი იშლება. ეს არის კლასიკური შემთხვევა, როდესაც საექსპორტოდ გამზადებული იდეოლოგია ფუნდამენტურად ეწინააღმდეგება რეალურ ქმედებებს.
ჰუმანიტარული კრიზისის ფაქტები
მოდით, ფაქტებს შევხედოთ. ბოლო მონაცემებით, საერთაშორისო ძალისხმევით უკრაინიდან უკანონოდ გაყვანილი 2 100-ზე მეტი ბავშვის დაბრუნება მოხერხდა. მხოლოდ წელს ეს რიცხვი 150-ით გაიზარდა. თუმცა, ეს მხოლოდ აისბერგის წვერია. გაერომ ბავშვების იძულებითი დეპორტაცია უკვე კლასიფიცირა, როგორც კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაული. აქ ჩნდება მთავარი კითხვა: როგორ თავსდება „ოჯახური ფასეულობების“ დაცვის პრეტენზია ათასობით ოჯახის ხელოვნურად დანგრევასა და ბავშვების იძულებით გადასახლებასთან? სწორედ აქ იფხვნება მორალური ავტორიტეტის ყოველგვარი პრეტენზია.
თავისუფლების ფასი და ინფორმაციული ფილტრი
იმისათვის, რომ ამგვარმა წინააღმდეგობებმა საზოგადოებაში კითხვები არ გააჩინოს, საჭიროა გარემო, სადაც კითხვების დასმა სახიფათოა. სწორედ აქ იკვეთება კავშირი მედიის თავისუფლებასთან. პრესის თავისუფლების მსოფლიო ინდექსში საქართველოს მკვეთრი ვარდნა — 180 ქვეყანას შორის 135-ე ადგილზე ჩამოქვეითება — შემთხვევითი არ არის. სულ რაღაც რამდენიმე წელიწადში ქვეყანამ პოზიციები 21 ადგილით დათმო.
როდესაც ჟურნალისტებზე თავდასხმები დაუსჯელი რჩება, ხოლო რეპრესიული კანონმდებლობა ნორმად იქცევა, ეს მხოლოდ მედიის პრობლემა არ არის. ეს არის მექანიზმი, რომელიც ხელს უშლის საზოგადოებას, დაინახოს სხვაობა „ტრადიციულ“ რიტორიკასა და რეალურ კორუფციასა თუ ძალადობას შორის. მედიის დასუსტების პირობებში, ნებისმიერი თვალთმაქცობა შეიძლება „ღირებულებების დაცვად“ გასაღდეს.
რას უნდა ველოდოთ
ეს ტენდენცია ნათლად აჩვენებს, რომ მორალური ლოზუნგები ხშირად მხოლოდ გავლენის მოპოვების ინსტრუმენტია. როდესაც ქვეყანა, რომელიც სხვებს მორალს უკითხავს, თავად ხდება ბავშვების გატაცებისა და თავისუფალი სიტყვის შეზღუდვის სიმბოლო, აშკარაა, რომ „ტრადიციული ფასეულობები“ მხოლოდ საგარეო მოხმარების პროდუქტია.
ჩვენი არჩევანი აქ მარტივია: არ მივიღოთ ლოზუნგები კრიტიკული ანალიზის გარეშე. მომავალში უნდა ველოდოთ, რომ მორალური რიტორიკა კიდევ უფრო გამკაცრდება რეალური ეკონომიკური თუ პოლიტიკური ჩავარდნების გადასაფარად. ჩვენი მთავარი თავდაცვა კი ფაქტების ცოდნა და მათი ერთმანეთთან დაკავშირების უნარია.