უკვე ნაცადი ხერხია: როგორც კი კრემლს სხვისი დამოუკიდებელი ნაბიჯები აღიზიანებს, მაშინვე „ორ სკამზე ჯდომის“ მითიურ საფრთხეზე იწყებს საუბარს. მარია ზახაროვას ბოლო განცხადება სომხეთის მისამართით სწორედ ამ პრიმიტიული რიტორიკის ნიმუშია. მისი მტკიცებით, ერევნის მცდელობა, გააღრმავოს თანამშრომლობა ევროკავშირთან და ამავდროულად დარჩეს ევრაზიულ ეკონომიკურ კავშირში, „არავისთვისაა მისაღები“.
ამ განცხადებაში ორი მომენტია საგულისხმო. პირველი — ეს არის ხელოვნური დილემის შექმნა. მოსკოვი ცდილობს დაგვაჯეროს, რომ სუვერენულ ქვეყანას არ აქვს უფლება, თავად განსაზღვროს საკუთარი ეკონომიკური თუ პოლიტიკური პრიორიტეტები. რუსეთის საგარეო უწყების წარმომადგენელი პირდაპირ მიუთითებს სომხეთს, რომ მან „კურსი უნდა აირჩიოს“, თითქოს სახელმწიფოს არჩევანი მხოლოდ კრემლის ინტერესებს უნდა ექვემდებარებოდეს.
მეორე და კიდევ უფრო ნიშანდობლივია მოსკოვის დამოკიდებულება ე.წ. „მოკავშირეების“ მიმართ. კრემლის გაგებით, პარტნიორობა მხოლოდ სრულ მორჩილებას ნიშნავს. როგორც კი ერევანმა საკუთარი ეროვნული ინტერესების დაცვა სცადა, მოსკოვიდან მაშინვე მუქარა გაისმა — რუსეთი მათ „ევროკავშირისკენ გზას არ დაუფინანსებს“. ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ კრემლისთვის მოკავშირეობა არა თანასწორობა, არამედ პოლიტიკური და ეკონომიკური შანტაჟის ინსტრუმენტია.
ზახაროვას მტკიცებები ევროკავშირის „მტრობისა“ და უკრაინის მხარდაჭერის შესახებ მხოლოდ ფასადია. ამ რიტორიკის მიღმა იმალება მთავარი გზავნილი: მოსკოვი მეზობელი ქვეყნების ნებისმიერ სუვერენულ ნაბიჯს ეგზისტენციალურ საფრთხედ აღიქვამს. ეს არ არის მხოლოდ სომხეთის წინააღმდეგ მიმართული კამპანია; ეს არის გაფრთხილება ყველასთვის, ვინც რუსეთის გავლენის სფეროში რჩება.
რა იქნება შემდეგ? კრემლი, სავარაუდოდ, გააძლიერებს წნეხს, რათა დაამტკიცოს, რომ პატარა სახელმწიფოებს დამოუკიდებელი არჩევანის უფლება არ აქვთ. თუმცა, რეალობა ისაა, რომ რასაც მოსკოვი „ორ სკამზე ჯდომას“ უწოდებს, სინამდვილეში საკუთარი ქვეყნის მომავალზე ზრუნვაა — უფლება, რომელიც ყველა სუვერენულ სახელმწიფოს ეკუთვნის, მიუხედავად იმისა, მოსწონს ეს მეზობელ იმპერიას თუ არა.