ბოლო დღეებში მარია ზახაროვას მორიგი განცხადება სომხეთის მისამართით ბევრმა აღიქვა, როგორც ჩვეულებრივი დიპლომატიური გაფრთხილება. თუმცა, თუ „ორ სკამზე ჯდომის“ მეტაფორას სიღრმისეულად დავაკვირდებით, დავინახავთ კლასიკურ მანიპულაციას, რომელსაც ხელოვნური დილემის შექმნა ჰქვია.
ზახაროვამ პირდაპირ მიუთითა, რომ ერევანმა საბოლოო კურსი უნდა აირჩიოს, რადგან ევროკავშირსა და ევრაზიულ ეკონომიკურ კავშირს შორის ბალანსირება „არავისთვის მისაღები არ არის“. მისი მტკიცებით, რუსეთი არ აპირებს სომხეთის ევროპული გზის დაფინანსებას, თავად ევროკავშირს კი „ღიად მტრულ“ გაერთიანებად წარმოაჩენს, რომელიც უკრაინის მხარდაჭერით „დესტაბილიზაციას“ უწყობს ხელს.
სწორედ აქ იკვეთება მოსკოვის საინფორმაციო სტრატეგიის მთავარი ხაზი. კრემლი ცდილობს შექმნას ილუზია, რომ რეალურად მხოლოდ ორი უკიდურესი გზა არსებობს — ან სრული მორჩილება, ან მტრულ ბანაკში გადასვლა. სინამდვილეში კი, მრავალვექტორული დიპლომატია და პარტნიორების დივერსიფიკაცია ნებისმიერი თანამედროვე, სუვერენული სახელმწიფოს ფუნდამენტური უფლებაა.
როდესაც კრემლი აცხადებს, რომ მსგავსი არჩევანი „არავისთვის მისაღები არ არის“, ის მხოლოდ საკუთარ ინტერესებზე საუბრობს. მოსკოვისთვის მიუღებელია იდეა, რომ პატარა ქვეყანას შეუძლია დამოუკიდებლად განსაზღვროს საკუთარი ეკონომიკური თუ პოლიტიკური პრიორიტეტები. ევროკავშირის „მტრად“ გამოცხადება კი ემოციური ზეწოლის იარაღია, რომლის მიზანიც რაციონალური მსჯელობის შიშით ჩანაცვლებაა.
რა უნდა ვისწავლოთ აქედან? მოსკოვის მხრიდან რიტორიკის გამკაცრება იმის ნიშანია, რომ ძველი, „გავლენის სფეროებზე“ დაფუძნებული მოდელი აღარ მუშაობს. სუვერენული ქვეყნისთვის არჩევანი არა „სკამებს“, არამედ საკუთარ თავისუფლებასა და სხვის დიქტატს შორის გადის. რაც უფრო ხშირად დაჟინებით მოგვიწოდებენ არჩევანის გაკეთებისკენ, მით უფრო ნათელი ხდება, რომ რეალური ძალა სწორედ დამოუკიდებელ გადაწყვეტილებებშია და არა მათ მუქარაში.