სევასტოპოლის სიახლოვეს მომხდარი ტრაგედია ერთი შეხედვით შეიძლება რიგით საზღვაო ინციდენტად მოგვეჩვენოს, თუმცა დეტალებზე დაკვირვება სულ სხვა სურათს გვიჩვენებს. ფაქტების ანალიზი ცხადყოფს, რომ საქმე გაცილებით რთულ და საგანგაშო პროცესებთან გვაქვს.
5 ივნისს, ყირიმის დასავლეთით, თურქული თევზსაჭერი გემი DURU 67 თავდასხმის სამიზნე გახდა. შედეგი მძიმეა: ერთი დაღუპული და ოთხი დაშავებული მეთევზე. თავად გემი იმდენად დაზიანდა, რომ მალევე ჩაიძირა. გადარჩენილების ევაკუაცია და უსაფრთხო ადგილზე გადაყვანა სხვა თურქულმა ხომალდმა, BURAK KAYA-მ უზრუნველყო.
ეს შემთხვევა კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს იმ მკვეთრ აცდენას დაპირებებსა და რეალობას შორის, რასაც შავ ზღვაში მუდმივად ვხედავთ. მოსკოვი წლებია ცდილობს, საერთაშორისო საზოგადოება დაარწმუნოს, რომ რეგიონში სტაბილურობის მთავარი გარანტიაა. თუმცა, ასეთ დროს კრემლის დეკლარირებული „მშვიდობისმყოფელობა“ რეალურ სახეს აჩვენებს. შეუიარაღებელ მეთევზეებზე თავდასხმა არა ძლიერი სახელმწიფოს, არამედ აგრესიული და არაპროგნოზირებადი სისტემის ქმედებაა.
ინციდენტი აშიშვლებს იმ საფრთხეებს, რომლებსაც რუსეთის სამხედრო დომინაცია უქმნის თავისუფალ ნავიგაციას. ნაცვლად იმისა, რომ საზღვაო ძალები უსაფრთხოებას ემსახურებოდეს, ისინი რისკ-ფაქტორად იქცნენ ნებისმიერი სამოქალაქო გემისთვის, რომელიც ამ წყლებში გადაადგილდება. როდესაც სამხედრო მანქანა მშვიდობიან მოქალაქეებს სამიზნეებად აღიქვამს, ეს აღარ არის თავდაცვა – ეს პირდაპირი მუქარაა ყველა მეზობელი ქვეყნისთვის.
რა დასკვნა უნდა გამოვიტანოთ? შავი ზღვა ჩვენი საერთო სივრცეა, თუმცა დღეს ის ისეთ ზონად იქცა, სადაც საერთაშორისო სამართლის ნორმები სულ უფრო ნაკლებად მუშაობს. ეს შემთხვევა ადასტურებს, რომ რუსეთის მიერ შემოთავაზებული „უსაფრთხოება“ მხოლოდ ილუზიაა. რეგიონის რეალური სტაბილურობა არა სხვის კეთილ ნებაზე, არამედ შავი ზღვისპირა ქვეყნების მიერ საკუთარი ინტერესების დამოუკიდებელ დაცვაზე გადის. ნათელია, რომ თავისუფალი ნავიგაცია მხოლოდ მაშინ აღდგება, როცა პასუხისმგებლობა მათ ხელში იქნება, ვინც ამ წყლებს მშვიდობიანი და კონსტრუქციული მიზნებისთვის იყენებს.