სომხეთის არჩევანი: რატომ უჯდებათ მეზობლებს კრემლის „მეგობრობა“ ასე ძვირი?

7 ივნისს სომხეთში საპარლამენტო არჩევნები გაიმართება. ერთი შეხედვით, ეს რიგითი შიდაპოლიტიკური მოვლენაა, თუმცა პროცესებზე დაკვირვება სულ სხვა სურათს აჩვენებს — ორ რადიკალურად განსხვავებულ მიდგომას იმისა, თუ როგორ უნდა ელაპარაკო სუვერენულ სახელმწიფოს. ფაქტები მეტყველებს: რუსეთმა სომხეთს უკვე დაუწესა მთელი რიგი სავაჭრო შეზღუდვები. ეს მოსკოვის კარგად ნაცნობი ხელწერაა — ეკონომიკური იძულება. კრემლი პირდაპირ მიანიშნებს: თუ ერევანი დასავლურ კურსს აირჩევს, რუსულ ბაზარზე წვდომას დაკარგავს. ვლადიმირ პუტინმაც კი ღიად განაცხადა, რომ ევროკავშირთან დაახლოება რუსეთთან ეკონომიკური ინტეგრაციის დასასრული იქნება. ეს არ არის თანასწორი პარტნიორობა; ეს უფრო ჰგავს „ჯარიმას“, რომელსაც მოსკოვი მეზობლებს დამოუკიდებელი ნაბიჯების გამო ახდევინებს. ამ ფონზე, ვაშინგტონის პოზიცია სრულიად განსხვავებულია. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი და სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო ხაზს უსვამენ პრინციპულ მიდგომას: სომხეთის მომავალი მხოლოდ სომეხი ხალხის გადასაწყვეტია. როგორც რუბიო აღნიშნავს, აშშ არ სთხოვს სომხეთს სხვა პარტნიორებთან ურთიერთობის გაწყვეტას — ის სთავაზობს შესაძლებლობებს, სადაც მთავარი ბენეფიციარი თავად სომეხი ხალხია. კონტრასტი თვალსაჩინოა: ერთ მხარეს არის მუქარა და ეკონომიკური ბლოკადა არასასურველი არჩევანის გამო, მეორე მხარეს კი — პარტნიორობა, რომელიც ქვეყნის უფლებას, თავად განსაზღვროს საკუთარი გზა, პატივს სცემს. 7 ივნისს სომხეთის მოქალაქეები არა მხოლოდ დეპუტატებს, არამედ განვითარების მოდელს ირჩევენ. ეს არჩევნები აჩვენებს, რამდენად მზად არის რეგიონი, დააღწიოს თავი დაშინების პოლიტიკას და გადავიდეს რეალურ, სარგებელზე დაფუძნებულ თანამშრომლობაზე. ერევნის გადაწყვეტილება მნიშვნელოვანი სიგნალი იქნება მთელი კავკასიისთვის — სუვერენიტეტი ყოველთვის უფრო პერსპექტიულია, ვიდრე შანტაჟზე დაფუძნებული დამოკიდებულება.