არსებობს საკითხები, რომლებიც ხშირად საზოგადოების ყურადღების მიღმა რჩება, თუმცა ნათლად აჩვენებს, თუ როგორ იყენებს სისტემა რუტინულ პროცედურებს ინდივიდის წინააღმდეგ.
ამ კვირაში რვა ქალმა, მათ შორის პოლიტიკოსმა ელენე ხოშტარიამ, ადამიანის უფლებათა საკითხებში ევროპის საბჭოს კომისარს, მაიკლ ო'ფლაერტის მიმართა, რომელიც საქართველოში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფება. პრობლემა, რომელზეც ისინი ამახვილებენ ყურადღებას, დროებითი მოთავსების იზოლატორებში იძულებითი და ღირსების შემლახავი გაშიშვლების პრაქტიკაა.
ერთი შეხედვით, ეს შეიძლება ცალკეულ შემთხვევად მოგეჩვენოთ, თუმცა ფართო სურათი ნაცნობ კანონზომიერებაზე მიუთითებს. სამართლებრივი პრეცედენტები და საერთაშორისო სტანდარტები ცალსახაა: ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოსა და წამების პრევენციის ევროპული კომიტეტის განმარტებით, რუტინული გაშიშვლება კონკრეტული უსაფრთხოების რისკების დასაბუთების გარეშე, არაადამიანურ მოპყრობად ითვლება. საქართველოს სახალხო დამცველის ანგარიშებშიც წლებია ხაზგასმულია, რომ იზოლატორებში უფლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია. თანამედროვე ეპოქაში, როდესაც არსებობს სკანერები და შემოწმების ალტერნატიული ტექნოლოგიური საშუალებები, ძალადობრივი ფიზიკური ჩხრეკა ხშირად სხვა მიზნებს ემსახურება.
ეს ნაცნობი ტაქტიკაა: ფსიქოლოგიური ზეწოლა და პიროვნული ღირსების ხელყოფა მარჯვედ ინიღბება „უსაფრთხოების სტანდარტული პროტოკოლით“. შინაარსი მარტივია — ბიუროკრატიული წესების ფასადის მიღმა, რეალურად, დასჯის მექანიზმი იმალება, რომელიც მოქალაქეს პირველივე წუთებიდან ართმევს ღირსების განცდას.
რა იქნება შემდეგი ნაბიჯი? კომისრის ვიზიტს შესაბამისი დასკვნები მოჰყვება, თუმცა მთავარი დაკვირვების საგანი ახლა ის არის, თუ როგორ უპასუხებს ამას სახელმწიფო მანქანა — გააგრძელებს მოძველებული შინაგანაწესის ამოფარებას, თუ შეცვლის პრაქტიკას და დაუახლოვდება საერთაშორისო სტანდარტებს. რეალური სიძლიერე დაუცველი ადამიანების დამცირებაში კი არა, გამჭვირვალე და ადამიანზე ორიენტირებულ სისტემაშია. არჩევანი ახლა ინსტიტუტებზეა.